جامع الحكمتين ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٥

XXII . ( اندر عقل و علم )

باشد و يكى برگك پديد آيد « 1 » آنگاه همىافزايد « 2 » و بر شاخها « 3 » همىافزايد و بيخها و برگها همىشود ، تا چو تمام شد ، آنگاه مر او را درخت گويند ، و اين نام جمع كند مر همگى شاخ و بيخ « 4 » و بار درخت را ، و اين خواستيم كه بگوييم « 5 » .

XXII . ( اندر عقل و علم )

XXII

. ( اندر عقل و علم )

بيت 50 - 55

يكى سؤال كه قائم شدست چون شطرنج * ز بس كه هركس جست اندرين سخن بازار :

كه عقل برتر يا علم ، فضل ازين دو كراست ؟ * بدين دو رو بشنودم فضول صد خروار .

چگونه داند علم آن كسى كه نامختست ؟ * درودگر نكند كار جز بدست‌افزار .

كسى كه ذلّ نه بر داشتست از تعليم * بعزّ علم نباشد بسيش دست گذار .

چو حدّ عقل ندانند و حدّ علم كه چيست * سخن گزافه بگويند ، شرم نىّ و نه عار .

ز علم بارى بر علم خود قياس آرند * شدند لاجرم از راه راستى بيزار .

( 274 ) آن سؤال از فرق است ميان عقل و ميان علم كزين دو كدام

( 1 ) پديد آيد : + آنان درخت A ( 2 ) همىافزايد A : شايد « همىبالد » ( 3 ) شاخها : شاخى A ( 4 ) بيخ : + و بارك A مكرر ( 5 ) بگوييم : + شعر ( با خط ريز ) A