جامع الحكمتين ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٩
. XIX ( اندر نيازمندى مردم بپرورش )
تا بعلم پرورده شود ، چنانك خداى گفت مر « 1 » نشوء « 2 » نفسانى را بر هنجار نشوء جسمانى : قوله « وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ . وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولى فَلَوْ لا تَذَكَّرُونَ . » « 3 » گفت : شما را بيافريديم « 4 » و بپروريديم اندر آنچ شما ندانيد ، و آن آفرينش و پرورش نخستين را دانستيد ، چرا ياد نكنيد ؟
( 226 ) پس چنانك جسد ما را مادر پرورد بقوّت پدر ، نفس ما را نيز مادر و پدرست . پدر نفسانى خلق رسول خداى است ، كه آموزگار خلق اوست بفرمان خداى . چنانك گفت : قوله « 5 » « وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ . » و مادر نفسانى ما وصىّ رسول است ، چنانك رسول گفت مر وصىّ خويش را كه من و تو اى على ! پدر [
a
69 ] و مادر اين امّتيم ، لعنت خداى بر آن پسران باد كه مادر و پدر خويش را بيازارد بدين خبر « أنا « 6 » و أنت يا عليّ ! أبوا « 7 » هذه الأمّة ، لعن اللّه من اعنى والديه « 8 » » و چنانك فرزند از مادر بر آيد « 9 » ، طعامى كه پدرش بيارد مر آن فرزندان را نشايد ازو خوردن « 10 » ، بل نخست مادرش آن را بخورد ، و اندر تركيب خويش مر آن را شير نرم و خوش گوارنده گرداند ، آنگه مر آن را به فرزند دهد ، نيز آنچ رسول بگويد از تنزيل مر امّت نو عهد را كه ضعيف است نشايد ، تا نخست وصىّ آن را « 11 » از آن مثلها و رمزها بتأويل جدا كند ، و چنان سازدش بعبارتهاء
( 1 ) مر : + من ( ؟ ) A ( 2 ) نشوء : نشو A ( 3 ) سورهء 56 ( الواقعه ) آيهء 61 و 62 ( 4 ) بيافريديم : بيافريدم A ( 5 ) سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 158 ( 6 ) انا : اما A ( 7 ) ابوا : ابو A ( 8 ) من اعنى والديه ( ؟ ) : من عنى الولاديه A رجوع شود بكتاب بحار الانوار جلد نهم چاپ تهران ص 84 - 85 و مقابله شود با R . Strothmann , Gnosis - Texte der ( 9 ) بر آيد : بر آمد A ( 10 ) ازو Ismailiten , Goettingen 3491 , pp . 24 , 18 , 321 , 11 خوردن : ازو و خوردن A ( 11 ) آن را : مرا A