جامع الحكمتين ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٢

. XVIII ( اندر خواصّ ماه )

نيز « 1 » بىمثل تنزيل رسول معنىگزار « 2 » نيست ، و همچنانك تا جرم ماه از آفتاب جدا نشود و آفتاب نور خويش به دو ندهد ، مردمان نور آفتاب را نتوانند « 3 » ديدن ، تا رسول وصىّ را نصب نكند و نصيب از تأييد از بهر تأويل كتاب به دو ندهد ، امّت مر علم رسول را روشن و با معنى نبيند ؛ و آبگينه - كه نور آفتاب ازو فروگذرد همچنانك خود هست - مثل است بر آن كس كه علم تنزيل را همچنانك بود بشنود و همچنانك بشنود بگفت بىآنك « 4 » بمعنى مر او را از آنچ بر آن بود بگردانيد .

( 219 ) و ماه مثل است بر وصىّ كو مر علم تنزيل « 5 » را بشنود و نگذاشت كه همچنانك بود ازو گذشتن - چنانك ( نور ) از آبگينه بگذشت - بل مر او را از آن مثل بگردانيد و معنى آن را پديد آورد ، و آبگينه - كه جوهر سفلى بود و مصنوع مردم بود - روشنايى آفتاب را نتوانست از حال او گردانيدن ، ماه توانست روشنايى « 6 » آفتاب را از آنچ بر آن بود گردانيدن « 7 » ، كه ماه بجوهريّت بآفتاب نزديك بود ، و مبدع الهى بود نه مصنوع انسانى ، و مر آبگينه را بدانچ چو پيش آفتاب بداشتندى ، سياه ننمودى و نور ازو بگذشت ، شرفى نيفزود « 8 » ، بل اين از ناقصى آبگينه بود كه نور ازو بگذشت ، چنانك از هوا گذشته بود ، و شرف مر جرم ماه را بود كه نور آفتاب را بتوانست پذيرفتن « 9 » .

( 220 ) پس درست « 10 » كرديم كه صفوت مر جرم ماه را بود نه مر آبگينه را ،

( 1 ) نيز : نيستز A ( 2 ) معنىگزار : معنى كدار A ( 3 ) نتوانند : نتواند A ( 4 ) بىآنك : + بىآنك A ( 5 ) تنزيل : منزيل A ( 6 ) روشنايى : و روشناء A ( 7 ) گردانيدن : و كردانيدن A ( 8 ) شرفى نيفزود : شرفى بيغرود A ( 9 ) پذيرفتن : پذيرفتى A ( 10 ) درست : درستى A