حكمت عملى ( اخلاق مرتضوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٢
كلمهء 6 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : حسن الخلق رأس كلّ برّ .
ترجمه : بهترين مردم كسى است كه خشم خود را وقت غضب فرو برد و با وجود قدرت بر انتقام حلم كند .
شرح : يكى از صفات كمال كه موجب رفعت مقام انسانست در دنيا و عقبى ترك خشم و عصبانيت و تند خلقى است و حلم و عفو از هركه در حق او بدى و آزار كند كه خدا در قرآن عظيم فرمايد : وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ « 1 » .
بزرگى در اين است كه انسان خشم و غضب را فرو برد و با وجود قدرت بر انتقام از بدىها و آزار مردم بگذرد أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ « 2 » آيا دوست نداريد كه خدا از تقصير شما در گذرد شما هم از بديهاى خلق درگذريد و خشم و غضب را فرو بريد تا خدا هم از گناهان شما بگذرد .
حواريّون به عيسى عليه السّلام گفتند : از همه چيز سخت‌تر در عالم چيست ؟ گفت : خشم خدا كه دوزخ از آن ترسان است .
گفتند : امان از خشم خدا به چيست ؟
گفت : به فرو بردن خشم و غضب خود . چنان كه عارف رومى اين را به نظم فرموده :
گفت عيسى را يكى هشيار سر * چيست در عالم ز جمله سخت‌تر
گفت از جمله بتر خشم خدا * كه از آن دوزخ همى لرزد چو ما
گفت از خشم خدا چه بود امان * گفت خوردن خشم خود اندر زمان
كلمهء 6 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : حسن الخلق رأس كلّ برّ .
كلمهء 6 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : حسن الخلق رأس كلّ برّ .
« 3 »
گفت عيسى را يكى هشيار سر * چيست در هستى ز جمله صعبتر گفتش اى جان صعبتر خشم خدا * كه ازان دوزخ همى لرزد چو ما گفت زين خشم خدا چبود امان * گفت ترك خشم خويش اندر زمان ( 1 ) . آل عمران / 135 ( 2 ) . نور / 23 ( 3 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 167 ، س 16 ؛ و ط صيدا ، ص 121 ، س 14 ؛ و شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 3 ، ص 393 ، ش 4857 . قوله : « المسلم من . . . » قال النبىّ صلّى اللّه عليه و آله : يا على المؤمن من أمنه المسلمون على أموالهم و دمائهم و المسلم من