كشف الحقايق ( فارسى ) — الصفحة ١١٤

فصل در سخن اهل تحقيق در بيان آنكه آدميان در مبادى از چه بر تفاوت آمدند

صفتى آمد از صفات خداوند و صفات خداوند بر اقسامست لا جرم آدميان در مبادى بر اقسام آمده‌اند .

ديگر بدانكه اهل وحدت مىگويند كه اين چهار طايفه در اثبات اين سخن راست مىگويند و اين جمله سبب است مر تفاوت آدميان را در مبادى .

فصل

فصل

بدانكه عين القضاة مىگويد كه تفاوت آدميان در مبادى از تفاوت نفوس كواكبست از جهت آنكه نفس ناطقه هر كسى فيض نفس كوكبى است و كواكب متفاوتند در بلندى و پستى و شرف و خست و سعادت و نحوست و قوت و ضعف و اگرچه كواكب ثوابت در بلندى و پستى برابرند اما در بزرگى و كوچكى و شرف و خست و ضعف و قوت و مانند آن متفاوتند پس نفسى كه فايض شود از نفس كوكب قمر برابر نباشد با آن نفسى كه فايض شود از نفس كوكب شمس و در جمله همچنين مىدان .

و ديگر بدانكه اهل تناسخ مىگويند كه تفاوت آدميان در مبادى از آن جهت است كه بعضى در اين عالم بسيار بوده‌اند و از قالبى به قالبى بسيار نقل كرده‌اند و تجربه و استعداد حاصل كرده و بعضى در اين عالم اندك بوده‌اند و تجربه و استعداد حاصل نكرده‌اند و بعضى ظالم بوده‌اند اكنون مظلوم‌اند و بعضى توانگر بوده‌اند اكنون درويشند .

و ديگر بدانكه اهل شريعت مىگويند كه تفاوت در مبادى بتقدير خداوند است يعنى كه حق سبحانه هر يكى را بصفتى مخصوص گردانيده تا بدانند كه خالقى دارند كه رازق و قادرى مختار است .

فصل در سخن اهل تحقيق در بيان آنكه آدميان در مبادى از چه بر تفاوت آمدند

فصل در سخن اهل تحقيق در بيان آنكه آدميان در مبادى از چه بر تفاوت آمدند

بدانكه دانستن اين حكم اصل قويست و كليد چندين مشكلاتست و اين