وجه دين ( فارسى ) — الصفحة ٩٦

گفتار يازدهم اندر كليمهء اخلاص يعنى لا إله الّا اللّه

و اندر تنهاى شما پس شما همىنبينيد ، چنان كه گفت قوله تعالى وَ كَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ « 1 » فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْها وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ « 2 » هميگويد چند نشانيهاست اندر آسمانها و زمين كه بگذرند بر آن و ايشان از آن نشانيها روى گردانيده‌اند ، و ديگر جاى گفت قوله تعالى : أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا « 3 » فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ « 4 » هميگويد انديشه نكنند « 5 » اندر آفرينش آسمانها و زمين ، و ديگر جاى گفت قوله تعالى : وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ « 6 » ميگويد هيچ چيزى نيست كه نه تسبيح كند به حمد او و ليكن شما ندانيد تسبيح كردن ايشان ، اما تسبيح كردن ايشان آن باشد كه نشان اين حدود داند كه اندر هر چيزى نهاده است تا دليل باشد بر حق و آن تسبيح آنست كه گواهى دهند هر يك با لا إله الّا اللّه زيرا كه اندر هر يكى نشان يكى و دوئى و سه‌ئى و چهارى و هفتى و دوازدهى پيداست تا هر چيزى دليل باشد برين حدود كه ميانجىاند ميان خدا و ميان خلق . ياد كرديم از بيان شهادة مقدار كفايتى .

( 1 ) نخ : آياة . ( 2 ) سوره 12 - 105 . ( 3 ) نخ : يتفكروا . ( 4 ) سوره 7 - آيه 184 . ( 5 ) باعتبار « يتفكروا » است و صحيحش « نمىنگريد » بايد باشد الّا اينكه بگوئيم مصنّف « ينظروا » را هم بمعنى انديشه گرفته است . ( 6 ) سوره 17 - آيه 46 .