معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٠
قوله تعالى وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ
و نذيرا ترساننده از بدعت و ضلالت به دستورى حق بشيرست و نذير نه بهواء خود .
قوله تعالى لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ *
قوله تعالى لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ *
تا راست‌گو را راست گردانند و تعزّروه آن را كه من حرمت كردم و حرمت داشتم شما هم حرمت داريد هم بدل هم به خدمت هم به زبان با خلق صفت كردن بزرگى او .
قوله تعالى إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ
قوله تعالى إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ
آنها كه با تو دست پيمان 251 مىكردند با خداى دست پيمان مىكردند يعنى بشريّت 252 در تو عاريتيست واسطهء عاريتى را بىواسطه بايد ديدن .
قوله تعالى يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ
قوله تعالى يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ
يعنى درين 253 بيعت منّت خداى راست برايشان نه ايشان را بر خداى بعضى گويند : 254 « يعنى بيعت ايشان و قوّت ايشان زير فوّت حقست اگر در كارشان نياوردى در كار نيامدندى كه لا حول و لا قوّة .
قوله تعالى شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا
قوله تعالى شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا
هرچه ترا 255 مشغول مىكند از خداى تعالى همچون زن و فرزند و مال بدانك آن بر تو نامباركست و درينجا اشارتست به ترك محبّت دنيا تا از بيعت باز نمانى و [ از ] رضى اللّه عنهم نمانى و از سكينه نمانى و از نورى كه مسكن اين دلست نمانى كه او را سكينه براى آن گويند كه مسكن او دلست .
قوله تعالى وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ
قوله تعالى وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ
سهل گفت 256 رضى اللّه عنه :
« مؤمن راستى آن‌كس است كه ز نفس و دل خود غافل نيست و جست‌وجو