معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٥

قوله تعالى فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ

معرفت دل فهم كرد نقطه حاجت نيست آنكه نقطه فهم كرد الف حاجت نيست آنك الف فهم كرد لام الف حاجت نيست و آنك به حرف لا فهم كرد كه چيست نفى كردن باقى حروف حاجت نيست هرچند مستمع عجمىتر 264 سخن بيشتر مىافزايد چنانك حكيم فرمود : 209 ( هان كه آمد خام [ 1 ] ديگر ديك ديگر برنهيد ) .

قاسم گفت كه : 210 « استغفر لذنبك دليل مىكند كه مراد ازين فاعلم علميست كه استغفار بار آورد و بندگى و زارى نه علمى كه تكبّر آورد و سركشى » گويى مىفرمايد كه : « هيچ ديدى غير من كه هست كند و نيست كند و فانى كند و باقى كند و زيان كند و سود كند و ياد دهد و بيدار كند چون نديدى غير من بدانك منم كه اين‌ها مىكنم زيرا هيچ‌چيز به خود فانى و باقى نشود » و گويد : « معنيش 211 اينست كه آنچ مىدانى بخبر [ 2 ] كردن و تقليد بدان بيقين و معاينه » بعضى گويند : « مىدانى چيزها را بعلم خود ، از خود و از علم خود فانى شو بعلم من بدان و استغفر لذنبك يعنى از علم خود استغفار كن و از آثار عبوديّت كه نشان فناست استغفار كن محو شدن [ 3 ] و معنى محو شدن از خود و از بندگى خود آن باشد كه دريايى [ 4 ] كه اگر بندگى من مىخواهى سفر كن با من بيا و در من درآى آن شخص از آن مقام روان شود مىآيد ، آن آمدن بندگيست چون آمد بلب دريا

( 1 ) - اصل : خادم ( 2 ) - اصل بخير ( 3 ) - ظ : محو شو ( 4 ) - اصل : دريا