گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٥

توضيحات به قلم : حجت الاسلام و المسلمين جناب آقاى على ربّانى گلپايگانى

رساله مزبور را مؤلف بنا به درخواست برخى از دوستان خود در سطح مبتديان علم كلام تأليف نموده كه در پنج باب تنظيم گرديده و هر باب پيرامون يكى از اصول پنج‌گانهء اعتقادى بحث نموده است . رسالهء مزبور در سال 1362 توسط انتشارات الزهراء و به تصحيح آقاى صادق لاريجانى به گونه‌اى نسبتا مطلوب در 174 صفحه تجديد چاپ شده است .

ص 382 س 10 : پس لا بد باشد ايشان را نخست تقليد عقلاى خود .

با توجّه به آنچه مصنف در مقدمه كتاب درباره فرق ميان تقليد و دليل بيان نمود ، نبايد مطلق رجوع به غير را تقليد ناميد ، زيرا اگر سخن غير براى انسان موجب يقين يا اطمينان گردد ، آن سخن به منزله دليل خواهد بود و تقليد خوانده نمىشود .

ص 422 س 1 : و قد جوّزه القاضى .

مقصود قاضى ابو بكر باقلانى از متكلّمان برجسته اشاعره مىباشد ، وى معاصر با شيخ مفيد بوده و با او مناظراتى نيز داشته است . در سال 403 هجرى وفات نموده است براى او تأليفات بسيارى نقل گرديده است . ولى آنچه مطبوع و موجود است عبارتند از : « اعجاز القرآن » « التمهيد فى الردّ على الملاحدة » ، « الانصاف فى اسباب الخلاف » .

ص 422 س 7 : مذهب حشويّه .

حشويه بر گروهى از محدثان اطلاق مىشده است كه اولا در نقل احاديث پيامبر به سند و راوى آن هيچ اهميتى نداده ، و هر حديثى را كه مىشنيدند ضبط و نقل مىكردند ، و ثانيا : در معنا كردن احاديث به ظاهر آنها جمود ورزيده و به همين جهت غالبا طرفدار جبر و تشبيه بوده‌اند . ( ر . ك به بحوث فى الملل و النحل ، تأليف استاد سبحانى ، ج 1 ، ص 123 )