گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٨

مقصد اول در ذكر طريقهء حكمت و دلالت بر تهذيب اخلاق

للنّفس بها يكتسب المال من وجهه و يعطي في وجهه و يمتنع من اكتساب المال من غير وجهه » « 1 » .

دوازدهم : سخا ، و آن سهل بودن و آسان شدن انفاق اموال « 2 » و اسباب است به ذوى الحاجات و ارباب استحقاق .

و ببايد « 3 » دانست كه سخا نوعى است از فضيلت كه در تحت او انواع بسيار است و مشهور هشت نوع است :

اوّل : كرم و آن سهل شدن است بر نفس ، انفاق مال بسيارى ، در امورى كه قدرش عظيم و نفعش عام باشد ، بر وجهى كه مصلحت اقتضاى آن كند .

دوم : ايثار ، و آن سهولت بذل كردن مال است به غير با وجود احتياج خود به آن .

سوّم : عفو ، و آن آسان شدن ، ترك مكافات بدى است يا ترك طلب مكافات نيكى با قدرت بر آن .

چهارم : مروت و آن رغبت صادق است به ايصال نفع به غير ، و بذل ما لا بدّ و زياده بر آن .

پنجم : نبل و آن ابتهاج ، و سرور نفس است به ملازمت و مداومت افعال ستوده و سيرتهاى پسنديده .

ششم : مواساة و هي معاونة الأصدقاء و المستحقين و مشاركتهم في الأموال و الأقوات « 4 » .

هفتم : سماحة ، و هي بذل بعض ما لا يجب .

هشتم : مسامحة ، و هي ترك بعض ما يجب .

و اما انواعى كه در تحت جنس عدالت است دوازده است :

( 1 ) طهارة الأعراق : ص 20 . ( 2 ) الف : مال . ( 3 ) ج : بايد . ( 4 ) ج : « و الأقوات » ندارد .