گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٧

مقصد اول در ذكر طريقهء حكمت و دلالت بر تهذيب اخلاق

را در آراسته شدن به كمالات .

چهارم : مسالمت و آن مجاملت و واگذاشتن باشد در وقت تنازع آراى مختلفه و أهواى متباينه از روى قدرت بدون اضطرابى .

پنجم : دعت و آن سكون نفس باشد و مالك خود شدن در وقت حركت شهوت .

ششم : صبر و آن مقاومت نفس باشد با هوا تا مطاوعت لذات قبيحه از او صادر نشود .

هفتم : قناعت و آن آسان گرفتن باشد امور مآكل و مشارب و ملابس و امثال آن را و اكتفا كردن به هر چه « 1 » سدّ ضرورت كند . و قال الشيخ ابن سينا : « القناعة هي أن يضبط قواه عن الاشتغال بما يخرج عن مقدار الكفاية و مبلغ الحاجة من المعاش و الأقوات المقيمة للأبدان و أن لا يحرص على ما يشاهد من ذلك عند غيره » . و قال الشيخ ابن مسكويه : « هي التّساهل في المآكل و المشارب و الزّينة » « 2 » .

هشتم : وقار ؛ و آن آرام نفس باشد در وقت توجه و انبعاث به مطالب و كارها تا به سبب شتابزدگى مجاوزت حدّ و اندازه از او صادر نشود .

نهم : ورع و آن ملازمت نفس باشد مر اعمال حسنه ، و افعال جميله را به حدّى كه قصور و فتور بر او راه نيابد .

دهم : انتظام و آن ملكه كردن نفس است تقدير كردن و ترتيب دادن امور را بر حسب مصالح و اغراض مطلوبه .

يازدهم : حريّت و آن متمكن بودن نفس است از اكتساب مال من الوجوه المحمودة و الصرف في المصارف المحمودة و امتناع نمودن و بازايستادن از اكتساب مال من الجهات المذمومة . و قال الشيخ ابن مسكويه : « هي فضيلة

( 1 ) الف : به آنچه . ( 2 ) طهارة الأعراق : ص 20 .