گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٦

مقصد اول در ذكر طريقهء حكمت و دلالت بر تهذيب اخلاق

تا از معارضه آن شكسته نشود .

پنجم : حلم و آن طمأنينه بود كه با وجود آن قوهء غضبى تحريك نفس به آسانى نتواند كرد .

ششم : سكون و آن را عدم طيش نيز گويند و آن ثباتى باشد كه ملكه شود نفس را در خصوص خصومتها و حربهايى كه در محافظت دين و عرض رو نمايد .

هفتم : شهامت و آن حريص بودن نفس است بر كارهاى عظيم به توقّع ذكر جميل .

هشتم : احتمال الكدّ ، و آن تاب آوردن تعبها است كه مر « 1 » جوارح را در ارتكاب اعمال پسنديده عارض شود .

نهم : تواضع و آن در نظر نياوردن باشد خود را و مرئى « 2 » نشمردن در حضور كسانى كه در جاه و اعتبار از او نازل‌تر باشند .

دهم : حميت و آن عدم تهاون بود در محافظت امورى كه محافظتش واجب باشد .

يازدهم : رقّت و آن متأثر « 3 » شدن نفس باشد از تألّم ابناى نوع بىاضطرابى كه در افعال وى ظاهر شود .

و اما انواعى كه در تحت فضيلت عفت است دوازده نوع است :

اوّل : حي و آن انحصار نفس باشد در وقت ارتكاب قبايح از خوف مذمّت .

دوّم : رفق و آن را دماثت نيز گويند ، و آن حسن انقياد نفس باشد مر امور جميله را از روى تبرّع .

سوّم : حسن هدى و آن محبت و رغبت صادق باشد كه حاصل شود نفس

( 1 ) ج : « مر » ندارد . ( 2 ) الف : مزيّتى . ( 3 ) ب : متألّم .