گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٠

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء سوّم در بيان مرتبهء خاتميّت

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء سوّم در بيان مرتبهء خاتميّت

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء سوّم در بيان مرتبهء خاتميّت

دانستى كه اقصى مراتب كمالات انسانى ، مرتبهء نبوّت است . و مرتبهء نبوّت نيز مشتمل است بر مراتب متفاوته ؛ و ادنى مراتبش مرتبه‌اى است كه مشتمل بر اضعف مراتب خواصّ ثلاثه باشد ؛ و متكامل شود تا به مرتبه‌اى كه مشتمل بر اقوا مراتب خصايص مذكوره باشد كه اقواى از آن در حيّز امكان متصوّر نباشد . پس بالاتر از آن مرتبه ، مرتبه‌اى ممكن نتواند بود و آن مرتبهء عقل اوّل است كه معلول اوّل و صادر اوّل است از واجب تعالى ؛ و بالاتر از آن « 1 » نيست مگر مرتبهء وجود واجبى ؛ و آن مرتبه ، اعنى مرتبه‌اى كه بالاتر از آن در مراتب وجود امكانى نبود ، مرتبهء وجود خاتم الأنبياء است كه نبوّت چون به آن مرتبه رسد ختم شود . پس مرتبه معلول اوّل ، در سلسلهء بدوى و مرتبه خاتم الأنبيا در سلسله عودى ، موازى هم باشند و قوس نزولى و قوس صعودى آنجا سر به سر گذارند و دائره وجود به آن تمام شود . و بيان كيفيّت اين دائره آن است كه موجودى كه اوّل از واجب الوجود صادر شود ، اعنى معلول اوّل ، لا محاله اشرف موجودات امكانى باشد ، كه اگر اشرف از او ممكن بودى واجب بودى كه اوّل او صادر شدى . و بعد از معلول اوّل ، مرتبه وجود نازل شود و بنابر حصول

( 1 ) ب ، ج : از او .