گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٨

فصل دوّم از باب دوّم از مقالهء سوم در وجوب بعثت انبياء به طريقهء متكلّمين

فصل دوّم از باب دوّم از مقالهء سوم در وجوب بعثت انبياء به طريقهء متكلّمين

فصل دوّم از باب دوّم از مقالهء سوم در وجوب بعثت انبياء به طريقهء متكلّمين

بدان كه اشاعره را راهى به اثبات نبوت به طريق عقل نيست ، بلكه طريقهء ايشان منحصر است در سمع و تصديق نبوّت به مشاهدهء معجزه ؛ لهذا كار بر ايشان به غايت مشكل شده ؛ چه به طريق « 1 » ايشان لازم آيد الزام انبياء ، بنابر آنكه چون قائل به حكم عقل نيستند و هيچ چيز را عقلا واجب ندانند ، پس نظر در معجزه واجب نشود مگر از راه سمع ، و سمع كه موقوف بر نبوت است ثابت نشود مگر از نظر در معجزه ؛ پس امّت را رسد كه امتناع كنند از نظر در معجزه ، و گويند تا نظر بر من واجب نشود ، نظر نكنم ، و تا نظر نكنم ، واجب نشود بر من قبول قول تو ، و تصديق نبوت تو ، پس نبىّ را طريقى نباشد ، به اثبات نبوت خود و ملزم گردد .

اما « 2 » معتزله چون نظر را واجب عقلى دانند ، بنابر آنكه دفع خوف از نفس بالضّروره واجب باشد عقلا ، و اهمال نظر در معجزه موجب خوف است لا محاله ، بنابر آنكه قول مدّعى معجزه ، محتمل الصّدق است و بر تقدير صدق و عدم اتباع ضرر عايد ؛ پس بنابر وجوب دفع ضرر متوقع ، امتناع از نظر در

( 1 ) ب : به طريق . ( 2 ) الف : و امّا ، ب : « امّا » ندارد .