گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٣

فصل پنجم از باب اوّل از مقالهء سوّم در بيان حسن تكليف شرعى

فصل پنجم از باب اوّل از مقالهء سوّم در بيان حسن تكليف شرعى

فصل پنجم از باب اوّل از مقالهء سوّم در بيان حسن تكليف شرعى

دانسته شد كه تكليف بر دو گونه است : عقلى و شرعى و حسن تكاليف عقليّه محتاج به دليل نيست ؛ چه حكم عقل به احكام عقليّه كه تكاليف عقليه عبارت از اوست ، بعينه حكم اوست به صحت آن احكام و حسن آن . و دليل بر حسن تكاليف شرعيه ، بودن اوست لطف در تكاليف عقليّه ؛ چه هرگاه مكلّف مواظب باشد بر عبادات شرعيّه ، از صلاة و صيام و ساير طاعات ، لا محاله نزديكتر باشد به عمل كردن به مقتضاى تكاليف عقليه ، مانند تحصيل معرفت و مراعات حقوق و استعمال عدل ، و اجتناب از جور و ظلم و امثال آن ، و دور شود بلا شبهه از مخالفت آن . پس تكاليف شرعيّه لطف باشد و هر لطفى واجب ، پس صدور تكاليف شرعيه از خداى تعالى واجب باشد ، و اگر نه اهمال عقل و احكام عقليّه لازم آيد و مناقض غرض از وجود انسان باشد .

و دليل ديگر بر حسن تكاليف شرعيه آن است كه نفس ناطقه مجرّد است و صاحت قوتهاى مختلفه متضادّه ، كه اعظم آنها عقل است و شهوت ، كه به يكى مستعد تحصيل معرفت الهى و استحقاق قرب و جوار ربّ العالمين است و به ديگرى مهيّاى محافظت بر امور نظام بدن ؛ و معادات و منافات ميان