گوهر مراد ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء اولى در بيان بطلان تناسخ

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء اولى در بيان بطلان تناسخ

فصل هفتم از باب دوّم از مقالهء اولى در بيان بطلان تناسخ

يعنى نقل نفس ناطقه از بدن بعد از موت به بدن ديگر انسانى و آن را نسخ گويند ، يا به بدن حيوانى ديگر غير ناطق و آن را مسخ گويند ، و يا به جسم نباتى و آن را فسح گويند ، و يا به جسم معدنى و آن را رسخ گويند .

و دليل بر امتناع نقل مطلقا آن است كه دانستى كه نفس صورت نوعيّهء بدن است و تشخّص شخص به تشخص صورت نوعيه وى ؛ چه ماده بر سبيل ابهام در قوام شخص معتبر است ؛ لهذا تبدّلات و تحلّلات كثيره كه واقع شود در بدن ، موجب تبدّل شخص نيست و شخص كودك مثلا بعينه شخص شيخ « 1 » سال خورده است ، خواه در انسان و خواه در ساير حيوانات و خواه در نباتات و فرقى نيست در اين معنى ميان تجرد صورت نوعيه ، چنان كه در انسان و ميان ماديّت صورت نوعيه ، چنان كه در غير انسان ، چه صورت غير انسان ، اگر چه قائم به ماده است اما جوهر است نه عرض ، كه اگر عرض مىبود ، تبدّل موضوع لا محاله موجب تبدل وى مىشد . اما تبدل ماده موجب تبدّل صورت نوعيهء جوهريه نيست ؛ پس مادام كه صورت نوعيهء شخصيّه باقى است شخص برقرار است ؛ هر چند مادّه متبدل شود .

( 1 ) الف : پير .