نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٥

[ پدر و مادر خانواده ]

نگاشته گردد . و مىگويد ( بيت ) :

« 1 »

[ پدر و مادر خانواده ]

[ پدر و مادر خانواده ]

بود محبوس طفلِ شيرخواره * به نزد مادر اندر گاهواره

چو گشت او بالغ و مردِ سفر شد * اگر مرد است همراه پدر شد

مراد از سلوك سالك نه اين سفر صورى خواهد بود ، و مادر و پدر نه اين دو سبب شخصى ؛ زيرا كه مىگويد :

عناصر مر ترا چون امِّ سفلى است * تو فرزند و پدر آباى علوى است

يعنى مواليد را - كه انسان از آن جمله است - ، عناصر ، امّهات و افلاك ، آبايند . و از اينجا تأويل كرده‌اند سخن عيسى را - عليه السلام - كه در حين رفع او بر سما فرموده است : « انّى ذاهب الى أبى » « 2 » ، به آنكه از اطلاق « اب » مراد او آسمان بوده است . چنانچه ناظم مىگويد : « 3 »

از آن گفته است عيسى گاه اسرا * كه آهنگ پدر دارم به بالا

تو هم جان پدر سوى پدر شو * به در رفتند همراهان بدر شو

اگر خواهى كه گردى مرد پرواز * جهان جيفه پيش كركس انداز

به دونان ده مر اين دنياى غدّار * كه جز سگ را نشايد داد مردار

امير المؤمنين على بن ابى طالب فرموده است كه : « الدّنيا جيفة و طالبها كلاب » . پس در ترك آن بايد كوشيد « 4 » . نه دربند آن بودن ؛ كه نام و نسب نمىگذارد كه دنيا به « 5 » دنياداران بازگذارم ، چه ناموس خاندان چندين‌ساله در گردن من است . آنچه فسانه باشد ؟ ناظم مىگويد :

نسب چه بود مناسب را طلب كن * به حق روآور و ترك نسب كن

به بحر نيستى هركو فروشد * « فَلا أَنْسابَ » نقد وقت او شد

يعنى مؤجّل قيامت كه : « فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ » ، در حق او معجّل باشد ، و به نسبت خود مقيد ، نه ؛ زيرا كه :

هر آن نسبت كه پيدا شد ز شهوت * ندارد حاصلى جز كبر و نخوت

( 1 ) . دا : ( بيت ) را ندارد . ( 2 ) . پا : ربّى . ( 3 ) . دا : تا مىگويد . ( 4 ) . دا : كوشيدن . ( 5 ) . پا : ( دنيا به ) را ندارد .