نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٥

[ خرابات و خراباتى ]

آن خواهد كرد . و در اثناى رفع قيد احوالى كه اكثر آن طارى مىگردد اشارت به سوى آن خواهد نمود ، و تركيب قيود و تقلب احوال چون بىمى بيخودى و غيبوبت از تعيّن بشريّت دست ندهد ، شرب آن لازم بود ؛ از صافى او ، چون بىخودى از آثار تجلّى جمال ، و از دردى آن چون بىخودى از آثار تجلّى جلال ؛ و از بقيّت « 1 » اشارت ؛ تا سؤال كه مىرسد ، آنچه ما گفتيم در مىتوان يافت . درياب كه در خرابات معنى چه مىگويد ، ( ابيات ) : « 2 »

اگر صد سال در وى مىشتابى * نه كس را و نه خود را بازيابى

گروهى اندر او بىپا و بىسر * همه نه مؤمن و نه نيز كافر

شراب بىخودى در سر گرفته * به ترك جمله خير و شر گرفته

شرابى خورده هر يك بىلب و كام * فراغت يافته از ننگ و از نام

حديث ماجراى شطح و طامات * خيال خلوت و نور و كرامات

به بوى درديى از دست داده * ز ذوقِ نيستى مست اوفتاده

عصا و ركوه « 3 » و تسبيح و مسواك * گرو كرده به دردى جمله را پاك

ميان آب و گل افتان‌وخيزان * به جاى اشك ، خون از ديده ريزان

دمى از سرخوشى در عالم راز « 4 » * شده چون شاطران گردن افراز « 5 »

گهى از روسياهى رو به ديوار * گهى از سرخرويى بر سر دار

گهى اندر سماعِ شوقِ جانان * شده بىپا و سر چون چرخ گردان

به هر نغمه كه از مطرب شنيده * به دو وجدى از آن عالم رسيده

سماعِ جان نه آخر صوت و گفت است * كه در هر پرده‌اى سرّى نهفت است

ز سر بيرون كشيده دلق ده تو * مجرّد گشته از هر رنگ و هر بو

فروشسته بدان صافِ مروّق * همه رنگ سياه و سبز و ازرق

يكى پيمانه خورده از مى صاف * شده زان صوفى صافى ز اوصاف

به جان ، خاك مزابل پاك رفته * ز هرچ آن ديده از صد يك نگفته

( 1 ) . دا : بقيت . ( 2 ) . پا : بيت . ( 3 ) . پا : كوزه . ( 4 ) . دا : ناز . ( 5 ) . پا : گردن برافراز .