نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١

آثار منظوم و منثور شبسترى :

- سخنى چند از مشايخ ما * به تبرك نوشته در هرجا

تا هزار است اندر اين ز كلام * جمع كرده‌ست حجة الاسلام

- بر جنيد ابلهى گرفت اين دق * كه چه دارى دليل هستى حق ؟

پير دم زد ز عالم ارواح * گفت : اغنى الصباح عن مصباح

- سخن آنكه مرد آگاه است * « ليس فى جبّتى سوى الله » است

- مگر از شبلى آن يكى پرسيد * چون ورا ديد مرد دانش و ديد

كه : من العارف ؟ او به لفظ عرب * گفت : فى الحال هاهنا فذهب

- ديد بابا حسن ز رنج وفات * عاميى اوفتاده در سكرات

گفت بيچاره را نخستين‌بار * جان‌سپارىست ، زان شدست افگار

جان برآورد در دمى صد بار * هر كه يك دم شدست محرم يار

- داد زد پس امام غزالى * از غم ضعف دين و بدحالى

گفت هان دين خويش دريابيد * از پى دفع ، زود بشتابيد

پس از بررسى آثار منظوم شيخ ، به آثار منثور او مىرسيم :

رساله حق اليقين فى معرفة ربّ العالمين نوشته‌اى است مشتمل بر هشت باب به تعداد درهاى بهشت . اين رساله داراى نثرى بسيار فصيح و روان است و شميم كلام پير هرات خواجه عبد الله انصارى از آن استشمام مىشود . اين هشت باب عبارتند از :

باب اول در ظهور ذاتى حضرت حق و بيان مقام معرفت .

باب دوم در ظهور صفاتى حق تعالى و بيان مقام علم .

باب سوم در مظاهر و مراتب آن و بيان مبدأ .

باب چهارم در وجوب وحدت او تعالى و تقدس .

باب پنجم در ممكن الوجود و كثرت .

باب ششم در تعيّن و حركت و تجدّد تعيّنات .

باب هفتم در حكمت تكليف و جبر و قدر .

باب هشتم در معاد و بيان حشر و حقيقت فنا و بقا .