اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٨
زاج سبز
گل‌هاى مادهء آن منفرد است . ميوهء آن به شكل نعل اسب و دانه‌هاى آن آلبومن فراوان دارد كه در حقيقت مغز ميوه به شمار مىرود . ريشهء آن داراى بويى مطبوع و طعم كمى تلخ است . اين گياه در سنگال ، عربستان ، شبه‌قارهء هند و ايران انتشار دارد ، در ايران در چابهار و بندرعباس مىرويد و انواعى از آن نيز در چين و ژاپن مىرويد .
تركيب شيميايى : 2 درصد آلكائيدهاى پلوزين - 3 درصد سانگولين - يك آمار و ئيدكولومبين .
خواص درمانى : آب دم‌كردهء آن را بنوشيد ، و مدرّ و مقوى و تونيك است ، تب‌بر است و در مورد تب‌هاى نوبه‌اى مؤثر مىباشد ، براى معالجه استسقاء و روماتيسم و بيمارى ريوى مفيد مىباشد .
زاج سفيد
زاج سفيد
نام‌هاى ديگر : زاغ سفيد - زاغ - زاج - زمه - كارمن .
خواص درمانى : 1 - اگر شراب آن را طبق دستور پزشك مصرف كنيد . سريع الاثر و شرب آن مانع قى و مقوى ماسكه و سقوط آن و قاطع رعاف است .
2 - آن را در سركه حل كنيد و با آن سركه دندان‌ها را بشوييد ، دندان‌ها را سفيد و براق و لثه‌ها را محكم مىنمايد . ( مواظب باشيد كه آب آن را فروندهيد . )
3 - هر روز يك قاشق چاىخورى از آن را در يك لگن آب ملايم حل كنيد و پا را در آن بشوييد ، عرق و عفونت و بوى بد پا را بر طرف مىسازد .
4 - آن را نرم بساييد و بپاشيد ، از خونريزى زخم جلوگيرى مىكند ، زائل‌كنندهء گوشت زائد و التيام دهندهء قروح است .
5 - آن را مساوى با زاج سبز نرم بساييد و بپاشيد . زخم مقعد كه همراه با چرك و خون باشد را درمان مىكند .
تذكر : بدون تشخيص و دستور پزشك استعمال آن خطرناك است ، خوردن دو درم از آن فورا انسان را مىكشد .
زاج سبز
زاج سبز
نام‌هاى ديگر : توتياى سبز - سولفات آهن - زنگار .
خواص درمانى : 1 - اگر مغز آن را با سورمه مخلوط كنيد و در چشم بكشيد ، تا وقتى كه اثر آن در چشم باشد خواب به چشم نمىآيد .
2 - در مورد خورهء دماغ ؛ آن را نرم بساييد بعد با روغن هسته هلو خمير نموده ، بر روى آن ضماد كنيد ، بهبودى حاصل خواهد شد .
3 - پودر آن را بر موضع بپاشيد . فيستول يا بواسير را درمان مىكند .