اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩
گياه جلپ
مشخصات : گياهى است يك ساله از خانوادهء
Umbelliferae
، ساقهء آن به ارتفاع 30 تا 50 سانتيمتر با مقطع مربع . برگهاى آن سبز روشن ، مثلث‌شكل و با بريدگىهاى عميق است به‌طورى كه به صورت رشته‌هاى باريك درمىآيد و طعم برگهاى آن شيرين‌تر و معطرتر از برگهاى جعفرى است . عطر آن شبيه به عطر رازيانه با كمى بوى تند فلفل است . گلهاى آن كوچك ، سفيد و به صورت گروهى و چترى شكل در انتهاى ساقهء گل‌دهنده ديده مىشود . نوع چتردار آن داراى برگهاى سبز تيره و موجدار و فردار و پرپشت است كه آن را جعفرىفرى مىگويند . ميوهء يا تخم آن از زيره كمى بلندتر و باريك با رنگ تيره و در نژادهاى وحشى پوشيده از مو مىباشد . اين گياه بومى آسيا و جنوب شوروى سابق است و توسط رومىها به اروپا و فرانسه و انگلستان برده شد . در حال حاضر در اغلب مناطق اروپا و آمريكا كاشته مىشود ، در مناطق شمال ايران در ديلمان به‌طور خودرو شناسايى شده است .
تركيب شيميايى : گلوكوزيدى به نام آپىئين - اسانس روغنى فرار .
در هر يك‌صد گرم برگ خام آن حدود 9 ميلىگرم ويتامين
C
وجود دارد .
خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد سكسكه را آرام مىكند ، مدّر است ، مقوى معده و اشتهاآور مىباشد .
2 - خوردن عصارهء برگ و شاخه‌هاى گلدار آن براى تصفيهء خون و درمان استسقا و يرقان و نقرس مفيد است .
3 - ضماد له‌شدهء آن يا شستشو با آب جوشاندهء آن التيام زخم و جراحت را تسريع مىكند .
گياه جلپ
گياه جلپ
نام‌هاى ديگر : جلب - چلاپا - چالاپا
Jalap - Jalap tubereux - Jalap tree
مشخصات : ريشهء ضخيم و متورم گياهى است كه معمولا آن را بريده به چهار قسمت تقسيم نموده و خشك مىكنند و به بازار عرضه مىنمايند . ريشه گياهى است از خانوادهء نيلوفر صحرايى
convolvulaceae
بالا رونده و چندساله كه ساقهء استوانه‌اى دارد و تا سه متر بالا مىرود . برگهاى آن قلبى شكل ، نوك‌تيز ، بدون دندانه و به رنگ سبز روشن و گلهايش بوقى به رنگ صورتى است .
ميوه‌اش كپسولى گرد است و در آن دانه‌هاى سياه گياه قرار گرفته‌اند . ريشهء ضخيم آن شبيه شلغم و يا چفندر لبويى و كوچك است از خارج سياه و از داخل زردرنگ و مقطع آن موجدار با بوى تهوع‌آور و طعم آن تند است . اين گياه بومى مكزيك و آمريكاى شمالى است و در مناطقى از هند نيز مىرويد .