اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٠
شيرهء درخت توس
صورت نر و ماده جداگانه به‌صورت شاتون مىباشد ، گلها معمولا در اوايل بهار ظاهر مىشوند . ميوهء آن پس از چند ماه مىرسد و دانه‌هاى آن بين ماه‌هاى تير تا آبانماه همراه فلسهايى كه از شاتون كنده مىشود به اطراف پراكنده مىشود . اين درخت بومى عرضهاى بالاى نيمكرهء شمالى است و تا ارمنستان و قفقاز و ايران پيش مىرود ، در جنگلهاى اروپا به خصوص در جنگلهاى فرانسه نيز انتشار دارد ، در ايران بيشه‌هايى از توس در ارتفاعات طالقان و درهء غربى شهر ستانك كه به جادهء چالوس و كرج منتهى مىشود و در ارتفاعات 2700 مترى از سطح دريا در درهء تالار و حد بالاى جنگل بين زيراب و شهميرزاد مىرويد .
برگ درخت توس
برگ درخت توس
تركيب شيميايى : اسانس روغنى فرار - مادهء رزينى بتولين - ساپونين .
خواص درمانى : آن را با گل بنفشه و گل زيرفون از هركدام 15 گرم در نيم ليتر آب جوش دم كرده شب موقع خواب صاف كرده و بنوشيد .
گريپ و سرماخوردگى را درمان مىكند .
شيرهء درخت توس
شيرهء درخت توس
نام ديگر : آب توس .
طرز تهيه : در بهار سوراخ كوچكى در قسمت بالاى تنهء درخت توس ( برابر سينهء انسان ) ايجاد مىكنند و ساقهء باريك نى مانند ساقهء غلات را در آن قرار مىدهند ، شيرهء گياه را از طريق اين سوراخ در ظرفى كه آنجا گذارده‌اند هدايت مىكنند .
خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . براى كنترل رماتيسم و نقرس و رفع التهاب مثانه مفيد است ، براى درمان بيمارى افزايش درصد اوره در خون استفاده مىشود ، سردرد و سرگيجه را رفع مىكند .
2 - در استعمال خارجى ، براى درمان بيماريهاى پوستى نظير لكه‌هاى قرمز خارش‌دار پوست استفاده مىشود .
توس
1 - شاخه با شاتون ماده
2 - گل نر 3 - گل ماده
4 - ميوه