اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩
به
مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء
Rosaceae
، درختى دارد كوچك كه پوست ساقه و تنهء آن به رنگ قهوه‌اى سير است ، شكاف نمىخورد ولى وقتى كه درخت كهنسال شد قطعاتى از پوست از درخت كنده مىشود . برگها پوشيده از كرك و روى برگ صاف و بىكرك و تار است . جوانه‌هاى آن كوچك و پوشيده از تار . گلهاى آن بزرگ به‌طور منفرد به رنگ سفيد يا صورتى كه داراى پنج گلبرگ است . ميوهء آن زردرنگ و گرد و سطح آن اغلب پوشيده از كرك بوده و داخل آن دانه‌هاى به و در هر خانه 12 عدد دانه قرار دارد . درخت به بومى مشرق‌زمين و مركز آسيا است ، در جنگلهاى شمال ايران به‌طور خودرو مىرويد .
طبيعت آن : به شيرين معتدل و يا گرم و تر ، به ترش سرد و خشك است .
تركيب شيميايى : در هر يك‌صد گرم گوشت ميوه مواد زير وجود دارد .
آب 83 گرم - مواد قندى و كربوهيدراتها 15 گرم - خاكستر 4 / 0 گرم - كلسيم 11 ميلىگرم - فسفر 17 ميلىگرم - آهن 7 / 0 ميلىگرم - پتاسيم 197 ميلىگرم - تيامين 02 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 03 / 0 ميلىگرم - نياسين 2 / 0 ميلىگرم - سديم 4 ميلىگرم
ويتامين‌هاى ،
A
40 واحد بين‌المللى
C -
15 ميلىگرم در به وجود دارد .
خواص درمانى : 1 - كسانى كه قبل از غذا خوردن استفراغ مىكنند بايد قبل از غذا آب به بخورند ديگر استفراغ نخواهند كرد .
2 - آب آن را بخوريد نرم‌كنندهء سينه خواهد بود و براى درمان تنگىنفس مفيد است ، در درمان آمدن اخلاط خونى از سينه و قى مصرف مىشود ، معده را تقويت مىكند ، براى ازدياد ترشح ادرار و بند آوردن خونريزى نافع است .
3 - به ترش و شيرين را بدون پوست و تخم آب بگيريد و يك‌پنجم آن قند اضافه كنيد و به قوام آوريد و به مرور بخوريد . مقوى قلب و دماغ و فرح‌آور است ، اشتها را زياد مىكند ، مسدودكنندهء مجارى عروق مىباشد ، ورم شديد امعأ را درمان مىكند ، معده را تقويت مىنمايد .
4 - دانه‌هاى ميان آن را بيرون آوريد و به جاى آن كوبيدهء جوزبويا بريزيد و ميان آتش بگذاريد تا بريان شود به حدى كه رنگ آن تيره گردد بعد بخوريد . قابض است و براى قطع اسهال طولانى و مزمن بسيار مجرب است .
5 - آن را هشت روز در آب و شراب بخيسانيد و با آن دهان را بشوييد . خونريزى لثه را بر طرف مىسازد .
6 - ريختن قطره آب به در مهبل براى رفع سوزش مجراى ادرار نافع است و جراحات مجرا را التيام مىبخشد .