اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ٢١١
بسفايج
جنگل حسن‌بيگلو در قره‌داغ ديده مىشود . در اروپا و آمريكا و ساير مناطق آسيا و تركيه نيز انتشار دارد .
طبيعت آن : گرم و خشك است .
تركيب شيميايى : يك روغن چرب - اسانس روغنى شامل بوتيريك‌اسيد ، هكزوئيك‌اسيد ، لوريك اسيد ، سوكسينيك‌اسيد ، متيل‌ساليسيلات ، بوتيريك‌استر ، آلفا . متيل‌بوتيريك‌استر ، ايزووالريك استر - تعدادى ساپونين - يك رزين - رزين ديگرى داراى
BzoH
- گلوكوزيدى به نام سامامبائين - گلوكوزيد به نام پلىپودين - مواد لعابى - مانيت - نشاسته - قند .
خواص درمانى : 1 - اگر بيست گرم از آن را بجوشانيد و آب صاف‌كرده‌اش را بنوشيد بىترتيبى در اعمال صفراوى و سوء گوارش را بهبود مىبخشد ، درد رماتيسم را تسكين مىدهد ، هم مسهل است و هم اسهال را بند مىآورد ، محلل شير منجمد شده در معده است ، انگلها را دفع مىكند ، ساقطكنندهء جنين است ، مداواكنندهء خفقان‌هاى سخت‌علاج مىباشد ، معالج عفونت‌هاى مثانه و مجارى ادرار است ، صرع را درمان مىكند .
2 - آن را با هل قراب از هركدام يك مثقال بجوشانيد و آبش را صبح ناشتا بنوشيد رطوبت منجمده در معده را بر طرف مىسازد .
3 - چهار گرم پودر ريزم آن را با دو سه عدد تخم‌مرغ نيم‌پز مخلوط كنيد و بخوريد كوفتگى و گرفتگى اعضاء بدن را بر طرف خواهد كرد و براى معالجهء دردهاى مفاصل بسيار مجرب است .
4 - نوشيدن آب جوشاندهء آن مخلوط با ماءالشعير و يا آب و عسل براى تحليل قولنج و نفخ شديد و دفع اخلاط بسيار نافع مىباشد .
5 - آن را با ريشهء شيرين‌بيان پوست گرفته و انيسون دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را بنوشيد . براى رفع سرفه و تنگىنفس نافع است .
6 - اگر مغز فلوس سائيده شده يا ترنجبين را در آب دم‌كردهء آن مخلوط نموده و بنوشيد . براى تحليل باد و گاز بواسير و تسكين درد معدهء مزمن و درمان صرع بسيار مجرب است .
7 - تا يك هفته هر روز شش گرم از آن را با صد و بيست گرم مغز فلوس بكوبيد و بخوريد ماليخوليا و جزام را درمان مىكند .
8 - هر روز آن را با عناب دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را بنوشيد . براى افتادن دانه يا تكمهء بواسير بسيار مؤثر است .
9 - با آب جوشاندهء آن شست‌وشو كنيد . بعضى از زخمها من جمله زخم وسط انگشتان را درمان مىكند .
10 - ضماد آن براى رفع پيچيدگى عصب همچنين شقاق بين انگشتان نافع است .
تذكر : كمى سمى و مضر كليه است .