اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣
اسپرزه
3 - آب دم‌كردهء آن را بنوشيد . مدّر است و براى درمان سوزاك مفيد مىباشد .
4 - هر روز صبح ، ظهر و شب هربار يك قاشق شربت‌خورى از آن را در يك فنجان آبجوش بريزيد بعد با نبات شيرين نموده بخوريد . اسهال خونى را درمان مىكند ، از خونريزى زياد قاعدگى جلوگيرى مىنمايد .
5 - آن را بو دهيد و هر روز بخوريد . اسهال‌هاى طولانى و مزمن را درمان مىكند .
6 - لعاب آن را دائم در گلو قرقره كنيد و هم جرعه‌جرعه بخوريد . گلودرد را درمان مىكند و اگر آب آن را در دهان نگه داريد برفك و سوختگى و طاول و زخمهاى دهان را درمان مىكند .
7 - آن را در كمى آب بخيسانيد تا خوب لعاب اندازد و به هم بچسبد و به صورت خمير مانند درآيد بعد آنها را در پارچه‌اى بريزيد به‌طورى كه دوطرف اسپرزه‌ها را پارچه بگيرد بعد از خارج روى دمل داخل بينى بگذاريد . دمل فروكش مىكند .
8 - آن را با آب دهان خيس كنيد و روى محل گذاريد . سوزه و دمل را درمان مىكند .
9 - آن را بكوبيد ، بعد با سركه خمير نموده و هر روز صبح و شب روى محل ضماد بگذاريد سالك را درمان مىكند .
10 - آن را با شير مادر دختردار خمير نموده و ضماد اندازيد . خنازير را درمان مىكند .
11 - گل خطمى كوبيده را با لعاب آن مخلوط كنيد و بر پيشانى بماليد . سردردى كه از آفتاب باشد را تسكين مىدهد .
12 - آن را بخيسانيد بعد دانه‌هاى آن را با برگ كوبيدهء خرفهء تازه مخلوط كرده ضماد نماييد دمل يا كورك پستان را درمان مىكند .
13 - ضماد كوبيدهء آن با گلاب براى تسكين سردرد مفيد است .
14 - ضماد كوبيدهء آن با روغن بنفشه براى تسكين سردردهاى گرم و رفع خشكى دماغ و اعصاب نافع است . و اگر مدتى اين ضماد را هر شب تكرار كنيد . براى رشد و نرم كردن مو و جلوگيرى از موخوره بسيار مفيد است .
15 - ضماد لعاب آن مخلوط با سركه و روغن گل سرخ براى تسكين درد مفاصل گرم و نقرس و