نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى ) — الصفحة ٢٥
باب يازدهم
راست و از جهات مشرق مىآيد ، چون راههاى اهواز و فارس و اصفهان و كرمان و سيستان و آنچه در بالاى آن است مىپردازيم و ابتدا از مدينة السلام ( بغداد ) شروع مىكنيم .
از مدينة السلام ( بغداد ) تا كلواذى « 1 » دو فرسخ .
از كلواذى تا مدائن « 2 » پنج فرسخ .
از مدائن تا سيب بنى كوما « 3 » هفت فرسخ .
از سيب بنى كوما تا نعمانيّه « 4 » چهار فرسخ .
از نعمانيّه تا جبّل « 5 » پنج فرسخ .
از جبّل تا نهر سابس « 6 » هفت فرسخ .
از نهر سابس تا فم الصّلح « 7 » هفت فرسخ .
از فم الصّلح تا واسط « 8 » هفت فرسخ .
بنا بر اين از واسط تا مدينة السلام ( بغداد ) پنجاه فرسخ راه است . « 9 » از واسط تا رصافه « 10 » ده فرسخ .
از رصافه تا قطر « 11 » دوازده فرسخ .
از قطر تا نهر معقل « 12 » شش فرسخ .
از نهر معقل تا شهر بصره چهار فرسخ .
( 1 ) Kalwadha ، فاصلهء بين بغداد و كلواذى را ابن رسته 3 فرسخ ضبط كرده است . ص 217 . ( 2 ) Madain ، در فاصلهء ميان كلواذى و مداين ، زعفرانيه قرار داشته است . ر ك به ابن رسته ، ص 217 . ( 3 ) Syb Bany Kouma ، در ميان مداين و سيب بنى كوما آثارى بنام قياب حميد و طيرستان بوده است . ر ك به الاعلاق ، ص 217 . ( 4 ) Nocmanyya ( 5 ) Djabbol ( 6 ) Nahr Sabos ( 7 ) Fam ac - Cilh ( 8 ) Wasit ( 9 ) مشروح اين راه در اعلاق النفيسه آمده است . صص 217 - 218 . ( 10 ) Rocafa ) Rocaf de Wasit ( به رصافهء واسط مشهور است . ( 11 ) Katr ( 12 ) Nahr Mackil