نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى ) — الصفحة ١٦٩

باب هفتم در بيان مرزهاى اسلامى و ملتها و نسلها كه گرد آنند .

بالغ بر صد و هفتاد هزار دينار مىشود كه به اين مقدار باقى مانده تا دويست هزار دينار غير از مخارج جنگجويان در آن زمانها اضافه مىگردد . اين مرزها ، مرزهاى ميانه است كه در آنها جنگها واقع شده است . پس هر گاه كه نياز بوده از آنجا ( ها ) به جنگ روند ، هزينهء آن ( جنگها ) بر حسب عدهء جنگجويان بوده است . و كرسى نشينهاى اين مرزها دلوك « 1 » و رعبان « 2 » و منبج است . و مجاور اين مرزها از سمت راست آن به سوى شمال مرزهايى كه به بكرية « 3 » مشهورند ، واقع است كه عبارتند از : سميساط و حانى « 4 » و ملكين « 5 » و قلعه‌هايى كه از آن جمله‌اند ؛ جمح « 6 » و حوران « 7 » و كلس « 8 » و غيره .

سپس مرز قاليقلا « 9 » در جهت شمال اين مرزهاست كه بسيار وسيع و گويى يك مرز واحد است ، چون ميان شمال و ميان قاليقلا فاصلهء بسيارى است .

آن شهرهايى كه از نواحى روم مقابل اين مرزها واقع است ، ناحيهء ارمنياق « 10 »

( 1 ) Ddouk ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 75 - 97 ؛ البلدان ، ص 143 ؛ ابن رسته ، ص 123 ؛ ياقوت ، ج 2 ، ص 583 ؛ ابى الفداء ، ص 299 . ( 2 ) Ra cBan ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 75 - 97 ؛ البلدان ، ص 143 ؛ ابن رسته ، ص 123 ؛ ياقوت ، ج 2 ، ص 791 . ( 3 ) ( Diyar Bakr ) Bakryya ، ر ك به مقدسى ، ص 137 ؛ ابى الفداء ، صص 303 - 309 - 311 - 313 - 315 - 323 - 453 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 93 - 94 . ( 4 ) Hany ، ر ك به سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 119 . ( 5 ) Malkyn ( 6 ) Djomah ( 7 ) Hawran ( 8 ) Kals ( 9 ) ( QalyQala ) KalyKala ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 122 - 173 - 174 ؛ البلدان ، صص 144 - 145 ؛ ابن فقيه ، صص 25 - 175 - 209 - 229 - 287 - 292 - 295 - 296 ؛ ابن رسته ، صص 101 - 112 ؛ اصطخرى ، ص 188 ؛ حدود العالم ، ص 160 ؛ مقدسى ، صص 51 - 150 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 19 ؛ ابى الفداء ، صص 80 - 97 - 310 - 311 - 441 - 443 - 444 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 124 - 125 . ( 10 ) Armeniaque ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 108 - 109 .