نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢

باب يازدهم

از برذعه تا باب الابواب ، پانزده چاپار .

از برذعه تا دبيل ، نه چاپار .

چاپار خانه‌هاى سمت راست راه تا قم و اصفهان :

از دور « 1 » تا قم سه چاپار .

از قم تا اصفهان چهل و هفت فرسخ راه است .

از شهر قم تا چاپار خانهء رود « 2 » كه آخرين ناحيهء مجاور اصفهان است ، سيزده چاپار خانه است .

راه سمت راست تا نهاوند :

از ماذران « 3 » از ناحيهء دينور تا نهاوند سه چاپار .

راه سمت راست از ركاد « 4 » تا قزوين يك چاپار است .

حال به آن راهى كه تا اطراف نواحى مغرب مىرود ، مىپردازيم .

از بغداد تا بردان ، دو چاپار .

از بردان تا عكبرا ، چهار چاپار .

( 1 ) ( Zarka ) Dour ، ابن خرداذبه ، محل مذكور را زرقاء ضبط كرده است و دخويه در پاورقى متن آن را به الزروا - ورقاء - الدور تصحيح كرده است . ص 42 . ( 2 ) Roud ، ابن خرداذبه ضمن بيان روستاهاى اصفهان از دو روستا بنامهاى رستاق الروذ و برق الروذ نام مىبرد . كه برق الروذ در قرون وسطاى اسلامى جزء نواحى قم محسوب مىشده است . و ظاهرا سيزده چاپارى كه در متن فاصلهء قم تا اين موضع بوده ، بايد منظور نظر رستاق الروذ باشد . صص 20 - 21 ؛ تاريخ قم ، صص 22 - 26 - 57 - 58 - 59 . ( 3 ) Madharan ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 19 - 42 ؛ دخويه در پاورقى متن اين موضع را بر اساس دو متن ديگر بصورتهاى مادران - فادران تصحيح كرده است . ( ص 42 ) ؛ ابن رسته ، ص 195 ؛ اصطخرى ، ص 195 ؛ ابن حوقل ، موضع مذكور را مادران ضبط كرده است . ص 306 . ( 4 ) Rakad