تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٤١٤

9 - بوزرجمهر ( بزرگمهر ) -

پندنامه بوزرجمهر به خسرو از شاهنامه :

چنين گفت " كاى داور تازه‌روى * كه بر تو نيابد سخن عيبجوى

" برين كار چون بنگرد روزگار * از او نام نيكو بود يادگار

" ز گيتى دو چيز است جاويد و بس * دگر هرچه باشد نماند بكس

" سخن گفتن نغز و كردار نيك * بماند چنان تا جهانست و ريگ

" ز خورشيد و از باد و از آب و خاك * نگردد تبه نام و گفتار پاك

" دگر خشم و رشكست و ننگست و كين * چو نمام و دوروى و ناپاكدين "

" دگر آنكه از كس ندارد سپاس * به نيكى و هم نيست يزدان‌شناس "

" گزين بگذرى خسروا ديو رشك * يكى دردمندى بود بىپزشك

اگر در زمانه كسى بىگزند * ببيند شود جان او دردمند

" دگر ديو نمام كو جز دروغ * نداند نراند سخن با فروغ "

" چنان چون تن و جان كه يارند و جفت * تنومند پيدا و جان در نهفت "

جواب انوشيروان و تعبير كردن بوزرجمهر :

نگر خواب را بيهده نشمرى * يكى بهره دانش ز پيغمبرى

شبى خفته بد شاه نوشين روان * خرد پيرو بيدار و دولت جوان

چنان ديد در خواب كز پيش تخت * برستى يكى خسروانى درخت

شهنشاه را دل بياراستى * مى و رود و رامشگران خواستى

فرستاد بر هر سوئى موبدى * جهانجوى و بيداردل بخردى

همىخواندنديش بوزرجمهر * نهاده بدان دفتر از مهر چهر

ز موبد چو بشنيد بوزرجمهر * به دو داد گوش و برافروخت چهر