تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦

7 - اسكندر و طب دوران -

" وز آن جايگه لشگر اندر كشيد * دمان تا به شهر برهمن رسيد

برهمن چو آگه شد از كار شاه * كه آورد از آن روى لشگر به راه

نبشتند پس نامه بخردان * بنزد سكندر سر موبدان

چه دارى بدين مرز بىارز راى * نشست پرستندگان خداى

بر ما شكيبائى و دانش است * روانها ز دانش پر از رامش است

شكيبائى از ما نشايد ستد * نه كس را ز دانش رسد نيز بد

اگر بودن ايدر دراز آيدت * بتخم گياهان نياز آيدت

ز برگ گيا پوشش از تخم خورد * برآسوده از بزم و روز نبرد

خور و خواب و آرام بر دشت و كوه * برهنه بهر جاى گشته گروه

همه خوردنىشان بر ميوه‌دار * ز تخم گيا رسته بر كوهسار

سكندر بپرسيد كز خواب و خورد * ز آسايش بزم و ننك و نبرد

ز خوشى بگيتى چه داريد بهر ؟ * ز گردون جدا نيست ترياك و زهر

برهنه چو زايد ز مادر كسى * نبايد كه نازد به پوشش بسى

وز ايدر برهنه شود باز خاك * همه جاى ترس است و تيمار و باك "

معروف است كه بطلميوس مشهور به وسيله نيزه‌اى كه آغشته به زهر مار شده بود صدمه ديده و تا نزديك مرگ رفته است ، اسكندر در خواب مىبيند گياهى را كه در برابر جميع اين اسلحه‌هاى زهرآلود ترياق ( يا نوشدارو ) مىباشد ، بدين جهت از خواب برخاسته و محل آن را به اطرافيان نشان داده ، و دستور داد تا آن را جهت بطلميوس آماده كنند .