تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٦

الف ) كليات و كار و كوشش

2 - در جهان راه يك است و آن راستى است ،

3 - جد و كار من براى راستى و درستى ، و آنچه آرزو دارم كه مايلم انجام پذيرد انتشار راستى و درستى است ( دينكرد باب 101 ) .

زرتشت عقل و راى و خرد را بسيار تجليل كرده است .

در شاهنامه فردوسى در اين باب سخن بسيار رفته است . اينك يكى دو نمونه را در اين مبحث متذكر مىگرديم :

" چو كاوس خود كامد اندر جهان * نديدم كسى از كهان و مهان

خرد نيست او را نه دين و نه راى * نه هوشش بجاى است و نه دل را بجاى

" تو گوئى بسرش اندرون مغز نيست * يك انديشه او همى نغز نيست

" كس از نامداران پيشين زمان * نكردند آهنگ زى آسمان

" چو ديوانگانست بىهوش و راى * بهر باد كايد بجنبد ز جاى

باز فردوسى در نزاع رستم و كيكاوس فرمايد :

" خرد بايد اندر سر شهريار * كه تيزى و تندى نيايد به كار "

" تو دانى كه كاوسرا مغز نيست * به تيزى سخن گفتنش نغز نيست "

باز در داستان كيخسرو بيژن مىفرمايد .

" هر آن‌كس كه گردد ز راه خرد * سرانجام پيچد ز كردار بد "

بايد دانست كه در آئين زرتشت آمده است كه خداوند جميع نعم را براى خوشى