تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٩١

16 - پيشگيرى بيماريها - ضد عفونى - حشره‌كشى -

قرار مىدادند و پس از مضى مدتى آلودگى و كثافت آن جسم بر طرف مىگرديد .

ب ) عوامل شيميائى : كه در طب ايران باستان به عنوان يوژداثرگرى استعمال مىكردند متعدد مىباشند و مهمترين آنها عبارت بودند از :

سداب

( Ruta Gtraveolens )

، اسفند

( Rue Sauvage )

يا سداب كوهى ، اورواسنا ، و هوگئون ، و هوكرته ، هداپنته ، اشترك ، مورد ، ميخك ، آويشن و شراب .

درباره محلهاى آلوده مخلوط يا جوشانده‌اى از سير و سركه و شراب مىريختند و بدين‌ترتيب ضد عفونى مىكردند .

اورواسنا

( Urvasna )

از جمله گياهان خوشبوئى بوده كه در ضد عفونى كردن فضاى مساكن و منازل و هوا استفاده مىكردند ، اين گياه همان صندل

( Santal rouge , blanc )

معروف است .

وهوگونه ( هوگون ، وهوگئن ) به ظن قوى كندر است كه از ضدعفونىكنندگان قديمى است ، ( يا كافور ؟ ) .

وهوكرتو همان عود يا داربو

( Bois d'Aloes )

مىباشد .

هداپنته ، چوب انار مىباشد كه استعمال مىگرديده است .

كافور نيز ضمن مواد خوش‌بو جهت بخور و دود دادن استعمال مىگرديده است .

اشترك

( Gomme ammniacale )

كه براى دود دادن و گندزدائى استعمال مىگرديده و چون اين ماده را بر روى آتش بريزند بخارهاى آمونياكى از آن متصاعد گرديده و براى اعمال بالا بسيار مفيد بوده است .

مورد

( Myrthe )

و ميخك

( Girofle )

به واسطه داشتن اسانسهاى معطر