تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٦٦
14 - بيماريها -
برده شده است .
ژ ) مرگ بىهنگام - اين نام در ونديداد آمده است و مىتوان آن را مرگ مفاجات دانست يا آنكه آن را با سكته‌ها تطبيق نمائيم .
س ) گوژپشتى و گوژسينه‌اى - كه مقصود برآمدگى ستون فقرات از پشت و برآمدگى استخوان سينه از جلو مىباشد . بنابراين گوژپشتى را ممكن است بيشتر همان بيمارى پت
( Pott )
دانست .
ش ) كحالى - اما درباره بيماريهاى چشم و كحالى بايد دانست كه در كتب مذهبى و همچنين در تواريخ هم از اين شعبه علم طب و هم از چشم‌پزشك ( كحال ) اسم برده شده است . مثلا در دينكرت ( هشتم و دوازدهم و سى و سوم ) از چشم‌پزشك صحبت شده است . چنان كه در فصل مربوط به علل بيماريها مذكور افتاد ايرانيان يكى از علل و عوامل بيماريها و دگرگونى چشم را از مردار خوارى دانسته‌اند و چنان كه در صفحات قبل متذكر شديم در ونديداد آمده است : شخصى كه انسان مرده يا سگ مردار را بخورد ناپاك گرديده و هيچ‌گاه پاك نخواهد شد ، چراكه به شكم و دل خود زيان رساند ، و سفيدى چشم آنان بزرگ گردد . . و تا ابد آنان نجس خواهند بود " ( فقرات بيست و سوم و بيست و چهارم باب هفتم ونديداد ) .
فردوسى شاعر نامى ايران در خوان هفتم رستم آنجا كه رستم به مازندران براى رهائى كاوس رفته است گويد :
" پزشكان كه ديدند كردند اميد * به خون دل و مغز ديو سپيد
چنين گفت فرزانه مردى پزشك * كه چون خون او را بسان سرشك
چكانى سه قطره به چشم اندرون * شود تيرگى پاك با خون برون "