تاريخ طب در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

5 - روان يا روح در اوستا -

نفس خود يك اتحاد و پيوستگى با روح بزرگ كه همه جا حاضر و ناظر است ، حس مىكند ، بشر رفته‌رفته به معرفت نفس پى مىبرد و فاصله بين او با آفريدگار روز به روز كمتر مىشود ، ولى از آنجائى كه وجود كل يا پروردگار لايزال و نامتناهى است ، پيشرفت بشر نيز دائمى و بىانتها خواهد بود .

برابر يسنا 55 بند يك ، شخصيت انسان از نه قسمت تشكيل شده است ، كه از آن سه قسمت مادى يا جسمانى و سه قسمت اثيرى يا حياتى و سه قسمت معنوى و روحانى مىباشد . واژه‌هاى اوستائى و نه قسمت مزبور با معانى به شرح زير است :

1 - گئيتيا - مادهء يا عناصر مادى - مادهء تشكيل‌دهنده بدن - احساسات ،

2 - تنو - تن - دستگاه اعصاب - كالبد ،

3 - ازدى - اسكلت - قسمت استخوانى و دستگاه پى ،

4 - اوشتان - نفس - جان - نيروى زندگى - گرمى قلب ،

5 - كهرپ - كالبد اثيرى - شكل و هيئت - نمودار اثيرى جسم ،

6 - تويشى - نيرو و توش و توان ،

7 - بئودنگ - هوش - شعور باطنى - نيروى فهم ،

8 - اوروان - روان - نفس مدرك - روح ،

9 - فره‌وشى - فروهر - جوهر معنوى كائنات - روح القدس - پرتو خدائى - رهبر روان .

" از نه قسمت فوق كه در يسنا و اوستا مفصل تشريح شده و تشكيل‌دهنده شخصيت انسان است ، موقع مرگ سه قسمت مادى و اولى آن از بين مىرود و سه قسمت دوم كه نامرئى و اثيرى هستند ، پس از مرگ باقى مىمانند ، ولى اينها نيز طبق قوانين مربوطه