هادي المضلين ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٧

باب چهارم در معاد

را « ابواب سبعه » ناميده ، مىفرمايد : لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ و اين هفتاد نوع را « سلسله » فرموده است و مىفرمايد : خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ .

و معنى آيهء مباركهء : وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ اين است كه « دريافت نمىنمايد هيچ نفسى كه به كدام ارض صورت حيوانى داخل شده و حقيقت آدميت او در دخول به كدام صورت خواهد مرد . » صور حيوانى قبور انسان است ؛ كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ هرچيزى كه وارد به صورت حيوانيت شد ، در حقيقت او را موت دريافته و فانى است وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ و باقى مىماند وجه پروردگار تو كه صاحب جلال و مكرمت است .

لبّ مطلب اين است : عروج‌كنندگان عالم علوى زنده و پاينده خواهند بود و داخل‌شدگان صورت حيوانيت فانى و فاسد شده‌اند . در حقيقت اموات عبارت از آنهاست . اخبارى كه اشعار بر صحّت وقوع اين مطلب دارد ، بسيار است . از جمله : از خواصّ اصحاب امير المؤمنين - عليه السلام - روايت شده است كه روزى در خدمت شاه اوليا مذاكرهء اين مطالب را مىنمودند . از جملهء حضّار شخصى بود كه پدر خود را معاند اهل بيت مىدانست ، عرض كرد : يا امير المؤمنين ! آيا پدر من از اين جمله خواهد بود ؟

حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - فرمودند : آرى ! پدر تو از آنهاست . آيا مىخواهى او را در اين لباس ملاقات نمايى ؟

عرض كرد : بلى يا امير المؤمنين !

آن حضرت فرمودند : برو به خارج مدينه در مسلخ گوسفندان ، جمعى از