هادي المضلين ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٠

باب چهارم در معاد

همين ملاحظه فرموده‌اند :

اين مدّعيان در طلبش بىخبران‌اند * آن را كه خبر شد ، خبرى باز نيامد

اشخاصىكه ديدند ، دانستند كه اين مطالب به تقرير و تحرير در نمىگنجد ، لا جرم خاموش شدند و سكوت اختيار كردند . اشخاصىكه مىگويند ، از تقرير آنها ثابت مىگردد كه نديده‌اند . زيرا كه امور قلبيه وجدانيت دارد ؛ محسوسات هرگز پى به معقولات نخواهند برد . محض همين فقره است كه فرموده‌اند :

« الناس نيام و إذا ماتوا انتبهوا . » [ 133 ]

مكرّر مشاهده شده است كه شخص اعمى در طرق و شوارع بدون راهنما عبور و مرور مىنمايد . اين بصيرت كه او را حاصل است ، به واسطهء روشنايى و بينايىاى مىباشد كه در قلب اوست ، به خلاف ساير حيوانات كه طريق قلبيهء آنها مسدود است ؛ و به تجربه رسيده است هرگاه چشم حيوانات را ببندند ، مطلقا از جاى خود حركت نخواهند نمود . اين فقره دليل واضحى است كه بصيرت قلبى از آنها برخواسته شده است .

آنچه آدمى را از منجيات و مهلكات و غيره كه به قلب وارد مىشود ، صنف حيوانات را در انظار جلوه مىكند ، به طورىكه قوّهء باصرهء آنها در ظاهر به مرتبه‌اى است كه در اراضى مسطّح هر قدر بعد مسافت و امتداد داشته باشد .

اغلب حيوانات اشياى بسيار كوچك دقيق را مىبينند و از امور مستقبل نيز استحضار حاصل مىنمايند .

تفصيل خواجه نصير - عليه الرحمة - با شخص آسيابان مشهور است كه خواجه از بيرون آسياب خوابيدن ممانعت نمود و گفت : امشب باران خواهد باريد .