هادي المضلين ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٥
باب چهارم در معاد
الحال مجموع آنها را از دور مشاهده مىكنند و غفلت از اين دارند كه اينها همان است كه خدا و رسول وعده داده‌اند ، چون در كلام مجيد فرموده است : إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ لا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلى وَ يُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جانِبٍ دُحُوراً وَ لَهُمْ عَذابٌ واصِبٌ .
يكى از فوايد نجوم در اين جهان ، زينت و روشنى كرهء خاك و دانستن عدد شهور و سنين به جهت حساب است . خلق معتقدند كه خلقت نجوم محض زينت و تماشاست و غفلت از اين دارند كه هريك از آنها عالم بزرگى است .
چون ارواح مؤمنين از اجساد سجّينى بيرون رود ، عروج به عالم بالا خواهد نمود . در سرعت ، طىّ مسافت سماوات به مرتبه‌اى است كه گويا سماوات را در مىنوردد . به اقتضاى رتبه و مقامى كه دارد ، وارد يكى از كرهء كواكب خواهد شد و مدّتى در آنجا توقّف خواهد داشت . چون استعداد عروج به كوكب ديگر حاصل نمود ، فورا وارد مركز او خواهد شد . چون قدرت خداى تعالى را انتها نيست ، عوالم او را نيز انتها نخواهد بود . هر كرهء كوكبى بخصوصه عالمى است كه دخل به عالم كره كوكب ديگر ندارد ؛ و اين ترقّى به جهت خلق مستمرّ و برقرار است كه هرگز مقطوع و ممنوع نخواهد شد .
و همچنين آنچه در وصف حوض كوثر فرموده‌اند ، در كرهء ماه موجود است .
زيرا كه رطوبت و برودت ماه به حدّ كمال است . بخصوصه فرموده‌اند كه از نهرهاى بهشت داخل انهار دنيا مىشود و جريان مىيابد . علانية مىبينيم كه به واسطهء ماه ، مياه در آنها جارى مىشود و آب چشمه‌سارها طغيان مىنمايد ؛ جزر و مدّ بحار نيز به ماه مربوط است .