قانون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٣

كيفيت مدفوع و قوام آن :

سرمازدگىهاى ( نزله ) سر است 5 - سرانجام ممكن است مواد تناول « 137 » شده‌اى مدفوع را آبكى كرده باشد .

چنانچه مدفوع همراه رطوبت ، چسبندگى داشته باشد چند احتمال وجود دارد .

1 - نشانهء تحليل است كه در اين صورت با بوى گند همراه است .

2 - نشانهء زيادى خلطهاى به دو چسبنده است و در آن صورت بوى گنديدگى زياد قوى نيست .

3 - نشانه تناول غذاهاى چسبنده « 138 » زياد است كه با مزاج بسيار گرم همراه است و هضمى در آن انجام نشده است .

مدفوعى كه كف داشته باشد متحمل بر دو علت است :

يا دليل بر آن است كه از شدت حرارت جوش آورده است . و يا نشان از آميزهء بادهاى زياد دارد « 139 » .

اگر مدفوع خشك باشد نشانه خستگى و تحليل و يا دفع زياد ادرار ، يا حرارت آتشين يا خشكى خوراك و يا سرانجام توقف زياد در روده‌هاست ، و ما در جاى خود آن را توصيف خواهيم كرد .

اگر مدفوع خشك و سخت آميخته با رطوبتى باشد ، دو احتمال وجود دارد :

الف - نشانهء اين است كه مدفوع به مدت زياد در ميان رطوبتى توقف داشته است كه از بيرون آمدنش مانع مىشده است و زهره يعنى عامل مروردهنده و تحريك‌كننده فورى در ميان نبوده است .

ب - اگر توقف زياد باشد و نشانه‌اى از وجود رطوبت در روده‌ها بدست نيايد ، در چنين صورتى علت آن ريزش چرك خون‌آلود سوزناك از كبد به اندام‌هاى پائين‌تر است و به مناسبت سوزشى كه داشته است مجال نداده است مدفوع با رطوبت مخلوط شود و ناچار به بيرون رفتنش كرده است .

رنگ مدفوع : رنگ طبيعى مدفوع آتشى روشن « 140 » است . اگر مدفوع برنگ

( 137 ) - نسخهء انگليسى : « مواد ملين تناول‌شده » . ( 138 ) - منظور از مواد چسبنده مواد موسينى موجود در غذاها است . ( 139 ) - نسخهء انگليسى : « مدفوع كف‌آلود نتيجهء حرارت زياد يا باد زياد است » . ( 140 ) - نسخهء انگليسى : « زرد كم‌رنگ » .