قانون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٨

فصل ششم - عوامل ماسكه و شرح آنها

2 - پرشدن رگها بوسيله خون . علاج اين حالت فصد ( رگ زدن ) است .

3 - مؤثرترين علت آن است كه خون چسبنده باشد و روان موجود در شريان‌ها را از خفه كند بويژه اگر تراكم خون در نزديكى قلب رخ دهد .

4 - پر بودن معده و دهان و تفكر درباره چيزى به مدت كم ، اختلاف نبض ايجاد مىكند .

5 - وجود خلط بد در معده . اين حالت ممكن است به خفقان بكشد و نبض خفقانى گردد .

علل نبض اره‌اى بقرار زير است :

1 - ماده‌اى كه در رگ مىريزد ، از لحاظ تباهى ، نارسائى و پختگى واجد اختلاف باشد .

2 - وجود اختلاف در رگ از لحاظ سختى و نرمى .

3 - وجود ورم در اندام عصبى .

علل نبض دوضربانى :

1 - زيادى نيرو و وجود نياز .

2 - سختى ابزار كه از ضربان نيرو سرپيچى مىكند و يك دفعه باز نمىشود . اين حالت شبيه آن است كه كسى مىخواهد با يك ضربه چيزى را ببرد ولى آن شيئى مقاومت مىكند و بريده نمىشود . در اين حالت آن شخص ضربت ديگرى وارد مىآورد و اگر نياز به زياد بريدن آن چيز داشته باشد ضربه‌ها را تكرار مىكند .

علل نبض دم‌موشى :

1 - ناتوان شدن نيرو كه بر اثر خستگى به استراحت مىپردازد و بتدريج راه مىافتد و باز از استراحت به خستگى مىرود .

2 - ثابت ماندن بر يك حالت غالبا كاستى و فزونى نيرو را ظاهر مىكند . نبض دم‌موشى و همانند آن دلالت بر نوعى نيرو دارد و مؤيد آن است كه ناتوانى به نهايت درجه خود نرسيده است . بدترين حالت نبض دم‌موشى آن است كه دم از بين برود . ثابت ماندن دم بهتر از آن است ولى بهترين حالات آن است كه دم برگردد .

سبب‌هاى نبض فترتى :

سبب اين نبض خسته شدن نيرو و استراحت آن است ، يا اينكه عارضه‌اى از خارج