قانون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٤

فصل سوم - تشخيص حالات مزاجى

كه در زمان بزرگ شدن داراى مزاج سودائى خواهند بود . انبوهى مو در پيران گواه بر وجود مزاج سودائى است .

4 - علائم رنگ پوست :

سپيدى پوست دليل بر نبودن خون و يا كمبود آن است و همراه سردمزاجى است .

اگر سردمزاجى نباشد ، كمبود و يا نبودن خون همراه گرمى و خلط صفرائى است كه بر اثر آن رنگ پوست زرد مىگردد .

سرخى رنگ پوست دليل بر زيادى خون است و گرمى مزاج را مىرساند .

زردى و رنگ زرد مايل بسرخ دلالت بر گرمى زياد دارند ، ليكن زردى بيشتر دليلى بر وجود زهره ( مراره ) است و زردى همراه سرخى دليل خون و خون مرارى است . ممكن است در زردى پوست مرارى در كار نباشد و اين رنگ فقط دليل كم‌خونى باشد . اين حالت در بدن كسانى كه تازه از بيمارى برخاسته‌اند ديده مىشود .

پژمردگى رنگ پوست و از زردى به سياهى زدن آن نشانهء اين است كه سردى شديد خون را كم كرده است و اين خون كم هم يخيده است ، در نتيجه زردى آن به سياهى زده است و رنگ را تغيير داده است .

رنگ اسمر ( سياهى كه به زردى مىزند ) پوست دليل بر گرم مزاجى است .

پوست داراى رنگ بادنجانى دليل بر سردمزاجى و خشك‌مزاجى است زيرا اين رنگ نتيجه سوداى خالص است .

رنگ گچى مزاج سرد را مىرساند .

رنگ بلغمى و سربى دليل بر سردى و ترمزاجى است كه با كمى سودائى مخلوط است ، زيرا چنين رنگى سفيد است و كمى به سبزى مىزند . سپيدى آن يا از رنگ بلغم است و يا از تر مزاجى است و سبزى آن از اين است كه خونى منعقد و سيه‌فام با بلغم آميخته است و به او رنگ سبز داده است .

رنگ عاجى دليل آن است كه سردمزاجى ناشى از بلغم است و نيز كمى مراره موجود است .

بسيار اتفاق مىافتد كه پوست بسبب كبد به زردى و سپيدى درمىآيد و بسبب طحال به زردى و سياهى مىگرايد و در بيمارى بواسير زرد و سبز مىگردد . اين علل هميشگى نيست و ممكن است در حالاتى متفاوت باشند .

معاينه زبان و چشم : معاينه زبان جهت اطلاع بر حالات مزاجى رگهاى