قانون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٧

فصل پنجم - هواى خوب

ما گفتيم كه هر فصلى به تنهائى بيماريهائى در پى دارد كه با مزاج فصل بىمناسبت نيست تا چه رسد باينكه تمامى سال بر مزاج يك فصل معين بگذرد . مثلا هرگاه تنى بلغمى با فصلى سرد مزاج روبرو شود ، سرما بيماريهاى صرع و فالج و سكته و كج شدن دهن و تشنج و امثال آنها را در آن تن برمىانگيزد . فصل گرم در تن بيمار صفرائى ديوانگى ، تب شديد و ورم گرم را تحريك مىكند . پس اگر تمام سال بر مزاج يك فصل باشد چه وقايعى كه رخ نمىدهد ؟

زمستان زودرس بيماريهاى زمستانى را زودتر با خود مىآورد و همينطور تابستان زودرس بيماريهاى تابستانى را زودرس‌تر مىكند . هر فصلى كه سر مىرسد بيماريهائى را كه فصل قبلى آورده بود تغيير مىدهد . اگر فصل بدرازا بكشد و دير بپايد بر بيماريهاى فصلى نيز مىافزايد . بويژه فصلهاى تابستان و پائيز در اين حالت بيمارىزاتر از ساير فصلها هستند .

و بدان كه عامل تاثيراتى كه از بهم خوردن فصل پديد مىآيد ، زمان نيست كه بهم آمده است بلكه عامل تاثير بخشى آن همان تغيير حالت و كيفيت مزاج فصل است كه در تغيير حالت آدميان سهمى بسزا دارد .

همچنين اگر در يك روز هوا از گرمى به سردى تغيير يابد ، آنچه با گرمى و سردى متناسب است در بدن پديد مىآيد .

بهترين و مناسب‌ترين سال آن است كه در آن فصل پائيز بارانى و فصل زمستان داراى سرماى معتدل باشد و سرما نسبت به هواى معمول در منطقه افراط نكند . و اگر در چنين سالى بهار پرباران باشد و تابستان هم بىباران نباشد بهتر از آن چيزى وجود ندارد .

فصل پنجم - هواى خوب

فصل پنجم - هواى خوب

هواى خوب و مطلوب هوائى است كه آزاد باشد و مواد خارجى از قبيل انواع بخار و دود با آن نياميخته باشد و همچنين در بين ديوارها و سقف محبوس نباشد و آن نيز در صورتى است كه تباهى فراگير بر هوا عارض نشده باشد و گرنه هواى جاهاى سرپوشيده سالم‌تر از آن است . هواى آزاد و دور از تباهى و ناخالصى آن است كه صاف و پاكيزه باشد ؛ بخار مسيل‌ها ، جنگل‌ها ، گردشگاه‌ها ، كشتزارها و بويژه كشتزارهاى كلم ( كرنب ) و جرجير و بيشه‌زارهاى متراكم و درهم و درختهاى بدگوهر مانند گردو ، شوحط و انجير با آن نياميخته باشد و از گندزارها و بوى بد بدور باشد . هواى آزاد لازم است علاوه بر شرايط مذكور ، از نسيم‌هاى مطبوع مدد يابد و از آن بىبهره نباشد . بديهى است كه بادهاى سلامت‌بخش غالبا در بلندىها و جلگه‌هاى هموار مىوزند .