سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٨

جمعه ، هشتم شهر ذى قعدة الحرام [ 1304 ه . ق . ]

616 پلّه مىخورد تا « صليب » ، ولى تا وسط كه به غلام گردش « نجوا » « 1 » موسوم [ است ] ، بيشتر نرفتم . وجه تسميه اين غلام گردش اين است كه اگر به فاصلهء 100 قدم ، آدم دستش را به ديوار گذارده ، آهسته حرف بزند ، سامع به صداى بلند مىشند . معمار ، صنعت غريبى به كار برده [ است ] .

از اين‌جا يك طبقه بالاتر رفتيم . تمام شهر « لندن » پيدا بود . خواستيم برويم بالاتر ، تا نزديك « صليب » . مانع شدند . گفتند : چندين دفعه اهل « ايرلاند » « 2 » خواستند « گنبد » را با « ديناميت » خراب كنند . از عهده برنيامده ، گرفتار گشتند . لهذا از آن زمان به بعد ، قدغن اكيد است [ كه ] كسى بالاتر نرود . هميشه درهاى بالا هم مقفّل است .

چون نشد بالا برويم ، پائين آمدم .

خيلى خسته شده بوديم .

قدرى در « صحن كليسا » نشستيم . مجسمه‌هاى زياد [ از ] صورت پهلوانان معروف كه در نبردها كشته شدند ، از سنگ « مرمر » حجارى كرده و بعضى از چدن ريخته [ و ] زينت كليسا كرده‌اند .

نوك « گنبد » ، صليبى است به وزن 3360 « رطل » ، روى گلوله‌اى نصب است كه وزنش 5600 « رطل » است . قطر گلوله 6 پا و 2 اصبع است ؛ اما از پايين به قدر هندوانهء درشتى به‌نظر مىآيد . 8 نفر آدم مىتوانند ميان گلوله خود را بگنجانند .

خلاصه ، پس از گردش زياد ، آمدم [ به ] منزل . همه‌جا از ميان خيابان‌هاى وسيع تميز و از پهلوى عمارت رفيع خوش‌طرح گذشتيم .

جمعيت كثيرى پياده از طرفين راه و كالسكه‌هاى متعدد از وسط ، متصل در عبور و مرور بودند . چندين‌جا ، كالسكهء من و همراهان ايستاد ، تا راه باز نشد . از ميان اين همه جمعيت ، يك صداى بلند بيرون نمىآمد .

واقعا « انگليسىها » « 3 » مردمانى هستند بسيار « معقول » و « مؤدّب » . احدى را با كسى كارى نه . هركس پى « كار » و « عمل » خود مىرود .

000 ، 12 « پليس » سواره و پياده ، براى محافظت عموم خلق در « لندن » هست ، تا نزاعى خونريز و جنگى فتنه‌انگيز روى ندهد . پليس مأذون نيست مداخلت به هيچ

( 1 ) . در اصل : نحوى يا نجوى ( 2 ) . در زبان فرانسوى به ايرلند ، ايرلاند Irlande مىگويند . ( 3 ) . در اصل : انگليسها