سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٩

سه‌شنبه ، بيست و هشتم [ شوال 1304 ه . ق . ]

وقت غذا كه مىشد ، دست مىزد به اين تختهء مدوّر . به واسطهء « فنر » و اسبابى كه تعبيه كرده‌اند زير ميز ، اين تخته مىرفت در مطبخ . غذا را به روى آن چيده ، رها مىكردند .

بعد ، تخته با غذا مىآمد به جاى خود [ و ] « فردريك » تناول مىكردند .

طرفين ميز ، روى زمين ، تختهء مقعرى ديگر گذاشته بودند . آنها هم به محض اشاره پائين مىرفتند . كارد و چنگال روى آن گذاشته ، بالا مىآمدند .

جلو اين اتاق كوچك ، اتاق ديگرى بود . جلوش معجرى بود از « نقره » ، آن را مىبستند ، ديگر كسى به اتاق خلوت نمىتوانست نزديك شود . اتاق ديگرى بود .

آينه‌هاى بزرگ به در و ديوار نصب كرده بودند . اطراف آينه‌ها ، گل و بوته از فلز مطلّا ساخته بودند . هر نقطهء اين گل و بوته‌ها را كه با فلز ديگر مىزدند ، آهنگى به صوت خوش بيرون مىآمد . در حقيقت صنعت خوبى به كار برده‌اند .

از آنجا بيرون آمده ، رفتيم به « كليساى كاريسن » . در اتاقى پشت محراب ، جسد « فردريك كبير » « 1 » را محشو « 2 » كرده ، در صندوقى از چوب بلوط نهاده بودند . صندوق ديگرى جسد « فردريك » را در آن گذاشته بودند ، برحسب جثّه ، خيلى بزرگتر از « فردريك كبير » بود .

از ديدن اين صندوق‌ها ، بسيار تأسف دست داد و به قدرى متأثر شدم كه زانوهايم سست [ شد ] . عرق از جبين و اشك از چشمم جارى شد .

سبزه‌اى روى صندوق بود . گفتند : سال گذشته ، اعليحضرت « ويليام اول » ، سلطان حاليه ، اين‌جا آمده ، سبزه را با دست خود روى صندوق گذاشتند .

از آنجا بيرون آمده ، رفتيم به عمارت « بانبربرگ » [ كه ] در وسط باغ بسيار بزرگى واقع است . در اتاق‌هاى اين عمارت ، انواع [ و ] اقسام پرده‌ها و نقاشىهاى بسيار خوب كار استادان ماهر است . در اتاقى « سر » و « پوست » تمام جانورانى بود كه « فردريك كبير » شكار كرده بودند . بيشتر سر « مرال » و « آهو » و « شكار كوهى » بود .

تمام اسباب‌هاى « فردريك كبير » ، از قبيل « ساز » و « ميز » و « كرسى » و « پرده » و

( 1 ) . فردريك دوم ملقب به فردريك كبير ( Fredrick II ) كه در سال 1712 م . به دنيا آمد و از سال‌هاى 1740 تا 1786 م . فرمانرواى قدرتمند آلمان و پروس بود و جنگ‌هاى بسيارى با كشورهاى مختلف اروپا انجام داد . ( 2 ) . آگنده و پر كرده شده ، موميايى .