سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦
مشخصات فنى نسخهء خطى
4 . فراماسونر كردن ميرزا صالح و كمك در مورد تأسيس صنعت چاپ و روزنامه‌نگارى در ايران .
5 . انجام مأموريت نظامى در فيروزآباد فارس .
در حقيقت ، وى در اوضاع افغانستان هيچ نقش مؤثرى نداشته است .
اقدامات اليوت دارسىتاد هم محدود بود به :
1 . سرپرستى توپخانه ايران در زمان محمد شاه قاجار .
2 . گزارش‌هاى تحليلى از مأموريت‌هاى نظامى ، مثل مازندران ، شيراز ، هرات .
3 . رييس نمايندگى سياسى بريتانيا در هرات .
4 . تشويق حكام افغانستان براى قطع رابطه با ايران و ادعاى استقلال .
5 . عمليات‌هاى نظامى در افغانستان و شبه‌قاره هند .
در هر صورت ، قطعا اليوت دارسىتاد مستشار نظامى دولت بريتانياى كبير در زمان محمد شاه قاجار و در گفته‌ها ، نوشته‌ها و رفتارهاى سياسى و نظامى خويش به فكر منافع دولت انگلستان بوده است و اين مسئله بسيار طبيعى به نظر مىرسد و اگر بينديشيم كه وابستهء نظامى يا سياسى يا فرهنگى يك دولت خارجى درصدد حزب منافع ايران باشد ، راهى به خطا رفته‌ايم . خصوصا اگر اين دولت خارجى انگلستان يا روسيه يا فرانسه باشد .
مشخصات فنى نسخهء خطى
مشخصات فنى نسخهء خطى
نام كتاب در متن نسخهء خطى روزنامه مازندران است .
نسخه منحصر به فرد آن به شماره 2306 رديف 3212 در كتابخانه گلستان ( سلطنتى سابق ) تهران نگهدارى مىشود . قطع آن وزيرى متوسط به ابعاد 16 * 5 / 24 سانتىمتر بوده و 66 صفحه 13 سطرى است .
كاغذ آن فرنگى شكرى رنگ آهار مهر شده ، خط نستعليق دو دانگ با كتابت خوب و كاملا خوانا ، صفحات مجدول زرين و كمندكشى بند مشكى و گلىرنگ
5 تا 10 ؛ تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس ، 1 / 411 ؛ ايران و جهان ، عبد الحسين نوايى ، 2 / 252 - 264 ؛ وى نيز دارسىتاد را همان كولونل خان مىداند . تاريخ روابط خارجى ايران ، هوشنگ عبد الرضا مهدوى ، 247 - 250 .