سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٥

بيست و ششم ربيع الثانى 1297 [ ه . ق . ]

« قبر اوغورلوبك » كه از جناب دولت « روس » ، سالى 25 منات به اولاد صاحب قبر اعطا مىشود .

و جهت اين را ذكر كردند كه چند سال قبل ، [ به ] چاپار دولتى كه حامل « خزينه » بود ، در حين عبور از اين مكان ، چند نفر از دزدان هجوم آورده ، خواسته بودند « خزينه دولتى » را به يغما ببرند . « چاپار » پناه بر اين گنبد برده ، از شرّ دزدان ايمن مانده بود .

به همين ملاحظه كه گنبد اين قبر در آن موقع مأمن واقع شده بود ، از آن تاريخ به بعد ، همه سالى مبلغ مزبور به اولاد « اوغورلوبك » اعطاء مىشود .

به فاصلهء دو ورس از قبرستان مزبور ، در توى تنگه ، در موضعى كه عبورومرور از هر طرف منحصر به همين تنگه است ، « قلعه عسكران » واقع است . اين « قلعه » عبارت از امتداد يك ديوار عريضى است به عرض رودخانه مسمّى به « خواجه‌لو » « 1 » ، كه از 2 طرف از قلّهء كوها به‌طور مارپيچ با آجر و سنگ كشيده شده ، به لب رود وصل مىشود .

برج‌هاى محكم بر اين اساس مستحكم ترتيب داده‌اند ، كه به مرور و دهور باقى و برقرار است . هرچند در بعض جاهاى ديوار جزئى خرابى به هم رسيده ، ولى در حين لزوم سد به هجوم خصم مىشود و به‌طورى « سدّ » و « سديد » است كه به جزئى تداراكات جنگى ، عبورومرور براى هيچ قشون جنگى ممكن نيست .

به فاصلهء 4 ورس از اين ديوار ، جاده رودخانه را قطع كرده ، به طرف مشرق امتداد مىيابد و در اين مقام « استانسيا » و « قراول‌خانه‌اى » است ، كه در مقابل « قراول خانه » دو رود معظمى به هم متلاقى مىشوند .

رودخانهء طرف يمين را « خواجلو » و رود طرف يسار را « غرغر » « 2 » گويند . در همه‌جا از رودخانهء « خاچين » ، كه ابتداى خاك « قراباغ » است ، تا خود « قلعه » ، سمت راست جاده ، محل سكناى طايفه « جلابرت » و طرف چپ ، محال « كپرلو » است .

بعد از اين ، راه بسيار پرپيچ‌وخمى و پست و بلند دارد .

به فاصلهء 10 ورس ، در توى درّه « خان باغى » است كه از املاك « مهدى قلى خان » مرحوم است ، كه حالا از متملكات صبيهء آن مرحوم است .

( 1 ) . در اصل : خواجه‌تو ( 2 ) . به صورت عرعر هم آورده است ، شايد گرگر يا غرغر درست باشد .