سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٩

[ حدّه ]

متر سير مىكرد و مدت سير در اين 2 روز 25 ساعت بود ، پس اگر 45 متر را به دقايق ساعات ضرب كنيم ، 500 ، 67 متر حاصل مىشود ؛ و اين عدد را به 6000 متر - كه يك فرسخ جغرافى است - تقسيم كنيم ، 11 فرسخ و 1500 متر حاصل خواهد شد .

پس همين ميزان از همان مقياس قدرى كمتر مىشود .

اين راه در همه‌جا به خط مستقيم [ و ] رو به شرق مىرود .

در طرفين راه ، تپ [ ه ] ها و ماهورهاى بزرگ و كوچك زياد است .

در اين موقع بىمناسبت نيست به جهت زيادتى بصيرت ناظران ، اختلاف سير هر يكى از مراكب را در اين « پريشان اوراق » درج نمايد .

مقياس فرسخ جغرافيايى 6000 متر است .

تعيين اختلاف حركات وسطى مراكب « برى » و « بحرى » :

مراكب / فرسخ / ساعت

اسب راهوار / 1 [ فرسخ ] / 1 [ ساعت ]

الاغ باركش / 1 [ فرسخ ] / 1 ساعت و نصف

قاطر تخت و كجاوه / [ 1 ] فرسخ / يك ساعت و ربع

اسب چاپارى / 1 [ فرسخ ] / نصف ساعت

عرّاده در راه شوسه / [ 1 ] فرسخ / 3 ربع ساعت

شتر سواره / 1 [ فرسخ ] / 3 ربع ساعت

فرقون باركشى يا سوارى / [ 1 ] فرسخ / 1 ساعت و ربع

كالسكه در راه ترامواى / 1 [ فرسخ ] / ربع ساعت

واگون راه‌آهن / از 6 الى 10 فرسخ / يك ساعت

واپور يا كشتى بخارى / به‌طور اعتدال 10 ميل انگليسى / در يك ساعت

ميل انگليسى ، معادل 1538 متر است .