سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٧
روز شنبه ، بيست و دوم ذى قعده 96 [ 12 ه . ق . ]
بايد در همهء مواقع ، شخص مسافر هوشيار بوده ، غافل نباشد .
روز شنبه ، بيست و دوم ذى قعده 96 [ 12 ه . ق . ]
روز شنبه ، بيست و دوم ذى قعده 96 [ 12 ه . ق . ]
امروز از « جدّه » مصمم رفتن [ به ] « مكه معظّمه » بوديم .
چون ما بين « مكه » و « جدّه » چندان مسافتى نيست ، بعضى حجّاج كه احمال و اثقال زياد ندارند ، سوار الاغ شده ، يك شب در ميان خوابيده ، روز ديگر وقت ظهر وارد « مكه معظمه » مىشوند ؛ و يا اشخاصى را كه ممكن نيست با « كجاوهء عربى » ، كه « شقدف » گويند ، يا با شتر طى مسافت اين راه را نمايند ، سوار الاغ شده ، به « مكه » مىروند .
از « جدّه » تا « مكه معظّمه » ، كرايهء الاغ ارزان‌تر از كرايهء شتر است .
« شقدف » ، به ضمّ الشين و سكون القاف ، محمل اعراب است . كوچكتر از « كجاوه » شامى و بزرگتر از كجاوهء عجمى . مربع مستطيل است . طولش يك ذرع و نصف مىشود .
در توى آن خوب مىتوان استراحت كرد ، ولى دوام زياد ندارد . متن آن منسوج از ليف خرما و بالايش مرتب از چوب‌هاى نازك است .
بزرگتر از آن را « شندف » گويند .
فى الجمله ، نماز عشا را در خارج « قلعهء جدّه » به‌جا آورده ، سوار شده ، لبيك‌گويان راه مقصد را پيش گرفتيم .
در حين حركت ، جناب « ناشد پاشا » ، والى « حجاز » ، در « جدّه » حضور نداشت .
قايم‌مقام سابق الذكر ، تا خارج شهر مشايعت كرده ، و 5 سوارهء نظامى همراه كرد ، كه در « قراول‌خانه‌ها » عوض شده ، تا « مكه معظمه » در ركاب جناب « آقا » به ملازمت مشغول باشند .
از « جدّه » تا « مكه » در 5 موقع ، كه در هريك [ از ] آنها 10 نفر سواره ، مركب بعضى اسب و بعضى شتر است ، مستحفظ راه هستند . مسكن آنها در زيرزمين ، و « قراول‌خانه » عبارت از يك خانهء حصيرى است .
مجموع سوار و پيادهء اين راه ، همه از اهالى « آناتولى » بود ، كه از 5 سال متجاوز در اين نواحى مأمور خدمتند . ماهانهء هر نفر 30 « غروش » است ، ولى خودشان از تأخير مواجبشان شكايت داشتند ، و به‌طورى كه شايد و بايد ، مأمورين مواظبت ندارند .