سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٨
در ذكر رود نيل
3889 كيلومتر زمين را به هم وصل كرده [ است ] .
در خود « مصر » 7000 « پايتون » و « كالسكه » و قريب 000 ، 30 الاغ كرايه [ اى ] ، در كوچ [ ه ] ها شب و روز موجود است .
997 « 1 » مدرسه در خود شهر « مصر » و در ساير شهرها 4815 مدرسه مرتب است ، كه 569 ، 112 نفر مشغول تحصيل هستند . اين مدارس را « ابتدائيه » خوانند . و غير از اين ، در « مصر » 16 مدرسهء « ملكيه » درست كرده‌اند ، 3007 نفر متعلّم دارد ، و باز 9 مدرسه « ميريّه » است ، كه 1078 نفر شاگرد ، مشغول تحصيل علم « طب » و « هندسه » و ساير فنون هستند .
و گذشته از اين مدارس ، مساجد و جامع‌ها به رسم قديم نيز معمول است ، كه طلاب به تحصيل « علوم مذهبى » اشتغال دارند . از آن جمله در 46 جامع ، 7695 طلبه بدين تفصيل مشغول تحصيل هستند :
[ 1 ] شافعى ، 3723 نفر
[ 2 ] مالكى ، 2855 نفر
[ 3 ] حنفى ، 1099 « 2 » نفر
[ 4 ] حنبلى ، 23 نفر
و نيز 29 مدرسهء تبعهء خارجه ترتيب داده‌اند كه 247 ، 12 « 3 » نفر متعلم در آن مدارس مشغولند . من جميع الجهات در مملكت « مصر » ، در 5562 مدرسه ، 175 ، 167 « 4 » معلّم و متعلّم موجود است .
خديو سابق « اسماعيل پاشا » ، مدرسه [ اى ] به جهت اطفال نابينا در « مصر » بنا نموده كه الآن 46 نفر اطفال نابينا ، ذكورا و اناثا ، در آن مدرسه مشغول تحصيل‌اند .
« قونسول » و « كارگزاران » 17 دولت در اين شهر مقيم است ؛ و تاكنون بيرق افراشتن در « مصر » معمول نشده و بيرق هيچ دولتى در اين شهر برپا نيست .
قونسول حاليه دولت « ايران » مقيم « مصر » ، « ميرزا احمد خان » است ، [ كه ] تقريبا 50 سال مىشود كه در مملكت « عثمانى » هميشه مأمور خدمت بوده [ است ] . مدت‌ها در
( 1 ) . در اصل : نهصد و نود هفت ( 2 ) . در اصل : هزار و نود نه ( 3 ) . در اصل : دوازده هزار دويست و چهل و هفت ( 4 ) . در اصل : يكصد و شصت و هفت هزار صد و هفتاد و پنج