سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤

[ باغچه آداسى ]

در نزد اهل « جغرافى » ، ممالك دولت « عثمانى » در قطعهء « آسيا » منقسم به 7 قسمت بزرگ است . يك قسمت از اينها ، دسته جزائرى است كه در ما بين « اروپا » و « آسيا » در « بحر سفيد » در نهايت غربى قطعهء « آناتولى » واقع شده [ است ] .

و اين جزائر عبارت از 6 متصرفى است :

[ 1 ] قلعه سلطانى

[ 2 ] مع بيعا

[ 3 ] مدلّلو

[ 4 ] ساقز ، با بعض جزائر مجتمعه ، امثال « سيسام » و « استانكوى » و غيره ، كه در حكم واحد هستند .

[ 5 ] ردوس « 1 »

[ 6 ] و قبريس ؛ « 2 » ( اين جزيره حالا خارج از تصرّف اين دولت است . )

ساكنين اين جزائر مركب از « اسلام » و « روم » و « ارمنى » و « يهودى » و « قبطى » است ، كه عدّهء نفوس همه اينها تا 000 ، 700 به شماره رسيده [ است ] .

جمعيت « قلعهء سلطانى » « 3 » 7000 نفر است . اين قلعه در 40 درجه عرض بلد و 26 درجه طول واقع شده ، قطع نظر از اين‌كه اين نقطه « استحكام خلقتى » آن به اين‌طورها « نادرة الوقوع » مىشود ، مدافعات مصنوعىاش نيز از ساير قلاع بيشتر و محكم‌تر است .

حقيقت ، كليد فتح اسلامبول است .

به فاصله 2 ساعت از قلعهء مزبوره ، به جزيرهء « باغچه آداسى » ، كه يكى از اسكل [ ه ] هاى اين جزيرهء كوچك ، موسوم به همين اسم است ، رسيده ، كشتى بار داده و گرفته ، بعد از ساعتى حركت كرد .

( 1 ) . رودس ( Rhodes ) ، جزيره‌اى است در درياى مديترانه در سواحل تركيه كه جزء خاك يونان محسوب مىشود . اين شهر در 408 ق . م . بنا شده و در سال 1991 م . 619 ، 43 نفر جمعيت داشته و يكى از عجايب هفتگانه جهان ( مجسمه 30 مترى يا 100 فوتى ) كولوسوس ( Colossus ) در آن قرار داشت . ( 2 ) . قبرس ( Cyprus ) كه امروزه كشورى است مستقل در درياى مديترانه و به جزيره مس هم شهرت يافته و اكثر قريب به اتفاق آن يونانى هستند و اقليتى ترك زبان به كمك ارتش اشغالگر تركيه شمال آن را تصرف كرده‌اند . ( 3 ) . احتمالا جزيره « پاشاليمان » ( Pas ? aLiman ) در درياى مرمره است .