كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٩

شبههء جبريان كه كارهاى بنده را از خدا دانند

هم مادر تندرست را بزنى گرفته و دو دختر از او دارد بنا بر اين بيمار چهار دختر دارد كه دوتاشان عمه آن تندرستند و دوتاشان خاله او و دو تا جده هم يكى از پدر و يكى از مادر دارد كه هر دو زن آن تندرستند و دو زنش جده امى و جده ابى آن تندرستند و دو خواهر پدرى هم دارد كه خواهر مادرى آن تندرستند .

دخترانش همه دو سهم ارث را برند و دو زنش يك هشتم و دو جده‌اش يك ششم و باقيمانده از ان دو خواهر پدرى او است و اين گونه تقسيم ارث بمذهب عامه صحيح است نه خاصه « 1 »

شبههء جبريان كه كارهاى بنده را از خدا دانند

شبههء جبريان كه كارهاى بنده را از خدا دانند

جبريها دليل آوردند بر اين كه ايمان كه يكى از امور واجبه بر بندگانست كار خدا است بآيهء شريفه ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) كه در سوره فاتحه است يعنى هدايت كن ما را به راه راست ، گفتند ترديد ندارد كه مقصود اينست كه خدا بما بياموزد از او خواهش هدايت كنيم و اين هدايت مورد خواهش از دو حال بيرون نيست و يا مقصود از آن دلالت است و راهنمائى چنانچه آنان گويند و با خود ايمانست كه ما گوئيم گفتند نميشود مقصود دلالت و راهنمائى باشد زيرا خدا آن را انجام داده و نميشود ما از او بخواهيم كارى را كه كرده و چون درخواست دلالت صحيح نيست بايد مقصود ايمان باشد و ايمان ما كار خدا باشد .

پاسخ آنها : اينكه گفتند هدايت خواسته شده پس دو حال دارد يا دلالت است و يا ايمان خطا است زيرا جز آن هم باشد و آن سوم لطفها است كه چون خدا به بنده كند دلش براى ايمان روشنتر گردد . و اين گونه الطاف نباشند جز براى كسى كه ايمان آورده و هدايت شده و مىشود لطف خود هدايت باشد كه خدا تعالى فرمود :

( 17 - محمد ) و آنان كه هدايت شدند فزود هدايت آنان را .

( 1 ) چون ارث بردن دو خواهر پدرى با وجود اولاد بنا بر قانون تعصيب است كه عامه معتقدند ولى در فقه شيعه با وجود فرزند به خواهر و برادر و جد ارث نرسد و ما زاد از فرض به فرزند برگردد ( مترجم )